Mantra 6
Sukta 8.69
Rishi: Pragātha tradition of Mandala 8 (exact ṛṣi attribution not supplied in input)
Devata: Indra
Chandas: Likely Triṣṭubh-family (verification needed against metrical tables)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्राय गाव आशिरं दुदुह्रे वज्रिणे मधु । यत्सीमुपह्वरे विदत् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॑य॒ गाव॑ आ॒शिरं॑ दुदु॒ह्रे व॒ज्रिणे॒ मधु॑ । यत्सी॑मुपह्व॒रे वि॒दत् ॥
Transliteration
índrāya gā́va āśíraṃ dudúhre vájriṇe mádhu | yát sīm upahvaré vidát ||
Translation
For Indra the Rays of Light have milked out the rich mixture, honeyed delight for the wielder of the thunder-force, when he finds it in the near hollow—within the inward recess.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑य । गावः॑ । आ॒ऽशिर॑म् । दु॒दु॒ह्रे । व॒ज्रिणे॑ । मधु॑ । यत् । सी॒म् । उ॒प॒ऽह्व॒रे । वि॒दत् ॥इन्द्राय । गावः । आशिरम् । दुदुह्रे । वज्रिणे । मधु । यत् । सीम् । उपह्वरे । विदत् ॥indrāya | gāvaḥ | āśiram | duduhre | vajriṇe | madhu | yat | sīm | upa-hvare | vidat
Word by Word
इन्द्रायto/for Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गावःthe cows
गावः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
आशिरम्a (wish-)blessing; desired gift
आशिरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootआशिस् (प्रातिपदिक)
दुदुह्रेthey milked out
दुदुह्रे:
—
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
वज्रिणेfor the wielder of the thunderbolt
वज्रिणे:
सम्प्रदान
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक)
मधुhoney; sweetness; mead
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
यत्when/that which
यत्:
—
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सीम्him (indeed); just him
सीम्:
कर्म (सर्वनाम-प्रत्ययार्थे) अथवा सम्बन्ध-प्रयोग
TypeIndeclinable
Rootसीम् (निपात/एन्क्लिटिक)
उपह्वरेin the (nearby) hollow/valley; at the recess
उपह्वरे:
अधिकरण
TypeNoun (locative)
Rootउप-ह्वर (प्रातिपदिक) अथवा ह्वर (√ह्वर्/ह्वृ) से निष्पन्न स्थानवाचक
विदत्he found; he discovered
विदत्:
—
TypeVerb
Rootविद् (धातु: ‘to find/know’)