HomeRig VedaMandala 8Sukta 69Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.69

Rishi: Pragātha tradition of Mandala 8 (exact ṛṣi attribution not supplied in input)
Devata: Indra (explicit)
Chandas: Likely Triṣṭubh-family (needs verification)

आ यत्पतन्त्येन्यः सुदुघा अनपस्फुरः । अपस्फुरं गृभायत सोममिन्द्राय पातवे ॥

आ यत्पत॑न्त्ये॒न्य॑: सु॒दुघा॒ अन॑पस्फुरः । अ॒प॒स्फुरं॑ गृभायत॒ सोम॒मिन्द्रा॑य॒ पात॑वे ॥

ā yát pátanty enyáḥ sudúghā ánapa-sphuraḥ | ápa-sphuraṃ gṛbhāyata sómam índrāya pātáve ||

When the swift, well-yielding ones come flying hither, without scattering, then seize the Soma that does not spill away, for Indra to drink—hold the delight steady for the descending force.

आ । यत् । पत॑न्ति । ए॒न्यः॑ । सु॒ऽदुघाः॑ । अन॑पऽस्फुरः । अ॒प॒ऽस्फुर॑म् । गृ॒भा॒य॒त॒ । सोम॑म् । इन्द्रा॑य । पात॑वे ॥आ । यत् । पतन्ति । एन्यः । सुदुघाः । अनपस्फुरः । अपस्फुरम् । गृभायत । सोमम् । इन्द्राय । पातवे ॥ā | yat | patanti | enyaḥ | su-dughāḥ | anapa-sphuraḥ | apa-sphuram | gṛbhāyata | somam | indrāya | pātave

hither, forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यत्that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पतन्तिthey fly, they fall
पतन्ति:
Kartā (क्रियापद)
TypeVerb
Rootपत् (पतति)
एन्याःthe swift ones
एन्याः:
Kartā (पतन्ति इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootएनी/एन्य (प्रातिपदिक; ‘वेगवती/शीघ्रगामिनी’)
सुदुघाःwell-milking, yielding abundantly
सुदुघाः:
Kartā (पतन्ति इत्यस्य; एन्याः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-दुघा (प्रातिपदिक; ‘सु’ + √दुह् ‘दोहने’)
अनपस्फुरःunfaltering, not slipping away
अनपस्फुरः:
Kartā (पतन्ति इत्यस्य; विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअन-अपस्फुर (प्रातिपदिक; नञ् + अपस्फुर ‘विचलन/छलन’)
अपस्फुरम्unfaltering, firm
अपस्फुरम्:
Karma (गृभायत इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअपस्फुर (प्रातिपदिक)
गृभायतseize!, grasp!
गृभायत:
— (आज्ञा/विधि)
TypeVerb
Rootगृह्/ग्रह् (गृभ्णाति/गृह्णाति ‘ग्रहणे’)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
Karma (गृभायत इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पातवेto drink
पातवे:
Prayojana (उद्देश्य/अर्थः)
TypeVerbal noun (infinitive)
Rootपा (पिबति ‘पाने’) → पातृ/पातु (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुमुन्/तवेन्-प्रत्ययः)