Mantra 12
Sukta 8.65
Devata: Collective luminous powers (‘napātaḥ’ as emanated divine forces); contextual proximity suggests Indra-cycle, but this verse addresses ‘napātaḥ’ explicitly
Samhita Patha (Devanagari)
नपातो दुर्गहस्य मे सहस्रेण सुराधसः । श्रवो देवेष्वक्रत ॥
Samhita Patha (IAST)
नपा॑तो दु॒र्गह॑स्य मे स॒हस्रे॑ण सु॒राध॑सः । श्रवो॑ दे॒वेष्व॑क्रत ॥
Transliteration
napā́to durgáhasya me sahásreṇa surā́dhasaḥ | śrávo devéṣv akrata ||
Translation
O mighty descendants of the hard-to-overcome (Power), by your thousandfold good giving you have fashioned for me a luminous fame among the gods—an inner recognition in the higher worlds.
Padapatha (Word Analysis)
नपा॑तः । दुः॒ऽगह॑स्य । मे॒ । स॒हस्रे॑ण । सु॒ऽराध॑सः । श्रवः॑ । दे॒वेषु॑ । अ॒क्र॒त॒ ॥नपातः । दुःगहस्य । मे । सहस्रेण । सुराधसः । श्रवः । देवेषु । अक्रत ॥napātaḥ | duḥ-gahasya | me | sahasreṇa | su-rādhasaḥ | śravaḥ | deveṣu | akrata
Word by Word
नपातःdescendants/sons (epithet: ‘offspring’)
नपातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनपात् (प्रातिपदिक) < PIE *nepōt-
दुर्गहस्यof the hard-to-grasp/inscrutable (one)
दुर्गहस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun (genitive dependent)
Rootदुर्गह (प्रातिपदिक) = दुर्- + ग्रह (√ग्रह् ‘to seize’)
मेmy/of me
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रेणwith a thousand (i.e., by a thousandfold/with thousands)
सहस्रेण:
करण
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
सुराधसःthe bountiful/generous ones
सुराधसः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootसुराधस् (प्रातिपदिक) = सु- + राधस् (‘bounty, gift; graciousness’)
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अक्रतthey made/they produced
अक्रत:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करणे)