Mantra 5
Sukta 8.64
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
त्यं चित्पर्वतं गिरिं शतवन्तं सहस्रिणम् । वि स्तोतृभ्यो रुरोजिथ ॥
Samhita Patha (IAST)
त्यं चि॒त्पर्व॑तं गि॒रिं श॒तव॑न्तं सह॒स्रिण॑म् । वि स्तो॒तृभ्यो॑ रुरोजिथ ॥
Transliteration
tyáṁ cit párvataṁ giríṁ śatá-vantaṁ sahasríṇam | ví stotṛ́bhyó rurojitha ||
Translation
Even that mountain, that towering height with its hundreds and thousands, you have broken open wide for the seers who praise—so the hidden fullness may be released into the conscious being.
Padapatha (Word Analysis)
त्यम् । चि॒त् । पर्व॑तम् । गि॒रिम् । श॒तऽव॑न्तम् । स॒ह॒स्रिण॑म् । वि । स्तो॒तृऽभ्यः॑ । रु॒रो॒जि॒थ॒ ॥त्यम् । चित् । पर्वतम् । गिरिम् । शतवन्तम् । सहस्रिणम् । वि । स्तोतृभ्यः । रुरोजिथ ॥tyam | cit | parvatam | girim | śata-vantam | sahasriṇam | vi | stotṛ-bhyaḥ | rurojitha
Word by Word
त्यम्him/that one
त्यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → त्य (एतद्/तद्-प्रत्ययात्मक रूप)
चित्indeed, even
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
गिरिम्mountain, hill
गिरिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
शतवन्तम्having hundreds (of peaks/strength), hundredfold
शतवन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशतवत् (प्रातिपदिक; शत + वत् ‘having hundreds’)
सहस्रिणम्thousandfold, possessing thousands
सहस्रिणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसहस्रिन् (प्रातिपदिक; सहस्र + इन् ‘possessing thousands’)
विapart, asunder, forth
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
स्तोतृभ्यःto/for the praisers (singers)
स्तोतृभ्यः:
सम्प्रदान (दत्त-लाभार्थ) / अपादान (वियोगार्थ) (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’ + तृ)
रुरोजिथyou have shattered/broken
रुरोजिथ:
क्रिया (कर्तृ-निहिता)
TypeVerb
Root√रुज् (रुजोति ‘to break, shatter’)