HomeRig VedaMandala 8Sukta 61Mantra 18
Previous Mantra

Mantra 18

Sukta 8.61

Devata: Indra

प्रभङ्गी शूरो मघवा तुवीमघः सम्मिश्लो विर्याय कम् । उभा ते बाहू वृषणा शतक्रतो नि या वज्रं मिमिक्षतुः ॥

प्र॒भ॒ङ्गी शूरो॑ म॒घवा॑ तु॒वीम॑घ॒: सम्मि॑श्लो वि॒र्या॑य॒ कम् । उ॒भा ते॑ बा॒हू वृष॑णा शतक्रतो॒ नि या वज्रं॑ मिमि॒क्षतु॑: ॥

prabháṅgī śū́ro maghávā tuvī́maghaḥ sámmiślo vīryā̀ya kám | ubhā́ te bāhū́ vṛ́ṣaṇā śatakrato ní yā́ vájraṃ mimikṣátuḥ ||

Breaker-through, hero, bounteous one of vast giving—Indra is compacted for the act of power. Both your arms, bull-strong, O Shatakratu, set down and press the thunderbolt into its poise.

प्र॒ऽभ॒ङ्गी । शूरः॑ । म॒घऽवा॑ । तु॒विऽम॑घः । सम्ऽमि॑श्लः । वी॒र्या॑य । कम् । उ॒भा । ते॒ । बा॒हू इति॑ । वृष॑णा । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । नि । या । वज्र॑म् । मि॒मि॒क्षतुः॑ ॥प्रभङ्गी । शूरः । मघवा । तुविमघः । सम्मिश्लः । वीर्याय । कम् । उभा । ते । बाहू इति । वृषणा । शतक्रतो इति शतक्रतो । नि । या । वज्रम् । मिमिक्षतुः ॥pra-bhaṅgī | śūraḥ | magha-vā | tuvi-maghaḥ | sam-miślaḥ | vīryāya | kam | ubhā | te | bāhū iti | vṛṣaṇā | śatakrato itiśata-krato | ni | yā | vajram | mimikṣatuḥ

प्रभङ्गीshattering, breaker (of foes)
प्रभङ्गी:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्र-भञ्ज् (धातु) / प्रभङ्गिन्- (प्रातिपदिक)
शूरःthe hero
शूरः:
Kartā
TypeNoun
Rootशूर- (प्रातिपदिक)
मघवाthe bountiful one (Indra)
मघवा:
Kartā (शूरः इत्यस्य समानाधिकरणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन्- (प्रातिपदिक)
तुवीमघःof great bounty, very munificent
तुवीमघः:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootतुवि- + मघ- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)
सम्मिश्लःmingled, combined
सम्मिश्लः:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसम्- + मिश्र- (प्रातिपदिक)
वीर्यायfor (his) heroic power
वीर्याय:
Sampradāna (उद्देश्य/प्रयोजन; ‘for/unto valor’)
TypeNoun
Rootवीर्य- (प्रातिपदिक)
कम्something; what (as an indefinite object)
कम्:
Karma (अल्पप्रकाश/अनिर्दिष्ट कर्म)
TypePronoun (interrog./indef.)
Rootक- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उभाboth
उभा:
Kartā (कर्तृपद ‘बाहू’ इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNumeral/Pronoun (dual)
Rootउभ- (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/स्वामित्व)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बाहूarms
बाहू:
Kartā
TypeNoun
Rootबाहु- (प्रातिपदिक)
वृषणाbull-like, strong
वृषणा:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवृषन्- (प्रातिपदिक)
शतक्रतोO you of a hundred powers/stratagems
शतक्रतो:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun (vocative epithet)
Rootशत- + क्रतु- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः)
निdown, forth (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
याwhich/that
या:
Karma (वज्रम्-सम्बद्धं निर्देश्य)
TypeRelative pronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवज्र- (प्रातिपदिक)
मिमिक्षतुःhave mingled/plied; have set (it) down/into action
मिमिक्षतुः:
Kriyā (मुख्यक्रिया; कर्ता=बाहू)
TypeVerb
Rootमिक्ष्/मिह् (धातु; वैदिक ‘मिमिक्ष्’ = ‘to mix/strengthen, to set in motion/ply’), उपसर्गः—(निहितः ‘नि’ पूर्वम्)