HomeRig VedaMandala 8Sukta 60Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 8.60

Devata: Agni (with epithet śacīvasu)
Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh-like short meter (uncertain; needs metrical verification)

येन वंसाम पृतनासु शर्धतस्तरन्तो अर्य आदिशः । स त्वं नो वर्ध प्रयसा शचीवसो जिन्वा धियो वसुविदः ॥

येन॒ वंसा॑म॒ पृत॑नासु॒ शर्ध॑त॒स्तर॑न्तो अ॒र्य आ॒दिश॑: । स त्वं नो॑ वर्ध॒ प्रय॑सा शचीवसो॒ जिन्वा॒ धियो॑ वसु॒विद॑: ॥

yéna vaṃsāma pṛ́tanāsu śárdhatas táranto aryá ā́diśaḥ | sá tváṃ no vardha práyasā śacīvaso jínvā dhíyo vasu-vídaḥ ||

By whom we may win in the battles, pressing through the onrushing hosts and the noble directions. Do thou then increase us by thy active force, O master of effective power; quicken our thoughts so that they become finders of the true riches.

येन॑ । वंसा॑म । पृत॑नासु । शर्ध॑तः । तर॑न्तः । अ॒र्यः । आ॒ऽदिशः॑ । सः । त्वम् । नः॒ । व॒र्ध॒ । प्रऽय॑सा । श॒ची॒व॒सो॒ इति॑ शचीऽवसो । जिन्व॑ । धियः॑ । व॒सु॒ऽविदः॑ ॥येन । वंसाम । पृतनासु । शर्धतः । तरन्तः । अर्यः । आदिशः । सः । त्वम् । नः । वर्ध । प्रयसा । शचीवसो इति शचीवसो । जिन्व । धियः । वसुविदः ॥yena | vaṃsāma | pṛtanāsu | śardhataḥ | tarantaḥ | aryaḥ | ādiśaḥ | saḥ | tvam | naḥ | vardha | pra-yasā | śacīvaso itiśacī-vaso | jinva | dhiyaḥ | vasu-vidaḥ

येनby which / with which
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वंसाम्the clans/lineages (groups)
वंसाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवंस (प्रातिपदिक; ‘वंस’ = वंश/वंशज/समूह-भावः; RV-प्रयोगः)
पृतनासुin battles
पृतनासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपृतना (प्रातिपदिक)
शर्धतस्as troops / in hosts
शर्धतस्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशर्धत् (प्रातिपदिक; ‘शर्ध’ = troop/host; शर्धत् = ‘forming a host, in troops’)
तरन्तःcrossing over / overcoming
तरन्तः:
कर्तृ
TypeVerbal adjective (participle)
Rootतॄ (धातु) → तरत्/तरन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
अर्यःthe Arya (noble man/people)
अर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअर्य (प्रातिपदिक)
आदिशःthe leader/commander (director)
आदिशः:
कर्तृ
TypeNoun/Agent noun
Rootआ + दिश् (धातु) → आदिश् (प्रातिपदिक; ‘one who points out/commands’; RV-प्रयोगः)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्धincrease / make grow
वर्ध:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
प्रयसाwith refreshment/strength (nourishing power)
प्रयसा:
करण
TypeNoun
Rootप्रयस् (प्रातिपदिक)
शचीवसोO mighty/skillful one
शचीवसो:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootशचीवस् (प्रातिपदिक; ‘possessing śacī = power/skill’)
जिन्वाquicken / invigorate
जिन्वा:
क्रिया
TypeVerb
Rootजिव्/जिन्व् (धातु; RV ‘to quicken, set in motion, invigorate’)
धियःthoughts / insights / prayers
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
वसुविदःO finder of wealth (bestower of riches)
वसुविदः:
सम्बोधन
TypeAdjective (compound epithet)
Rootवसु-विद् (समास; वसु ‘wealth/good’ + विद् ‘finding/knowing’)