Mantra 7
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva (Kaṇva lineage; hymn attributed to the Kaṇvas)
Devata: Agni (inner flame of illumination) with an Indra-centric movement in the surrounding verses of the hymn
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 8.6; verse-length and cadence fit Triṣṭubh)
Samhita Patha (Devanagari)
इमा अभि प्र णोनुमो विपामग्रेषु धीतयः । अग्नेः शोचिर्न दिद्युतः ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒मा अ॒भि प्र णो॑नुमो वि॒पामग्रे॑षु धी॒तय॑: । अ॒ग्नेः शो॒चिर्न दि॒द्युत॑: ॥
Transliteration
imā́ abhi prá nón̄umo vipā́m ágreṣu dhītáyaḥ | agnéḥ śocír ná didyútaḥ ||
Translation
These inspirations we press forward and set in motion in the very forefront of the seers; they shine out like the flame of Agni—like a lightning of inner illumination.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒माः । अ॒भि । प्र । नो॒नु॒मः॒ । वि॒पाम् । अग्रे॑षु । धी॒तयः॑ । अ॒ग्नेः । शो॒चिः । न । दि॒द्युतः॑ ॥इमाः । अभि । प्र । नोनुमः । विपाम् । अग्रेषु । धीतयः । अग्नेः । शोचिः । न । दिद्युतः ॥imāḥ | abhi | pra | nonumaḥ | vipām | agreṣu | dhītayaḥ | agneḥ | śociḥ | na | didyutaḥ
Word by Word
इमाःthese
इमाः:
कर्म (स्तुत्याः/उक्त्याः—‘these (hymns)’ as object of praising/uttering)
TypePronoun (Demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
— (क्रियाविशेषण/उपसर्ग; ‘towards, unto’)
TypeIndeclinable (Preverb/Adverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
— (क्रियाविशेषण; intensifier/forward)
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान (यस्यार्थे—‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नोनुमःwe urge on / we press forward (our praise)
नोनुमः:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्ध: ‘we urge/press on/chant’)
TypeVerb
Rootनु (धातु; पुनःपुनः-प्रेरणे/स्तुतौ) [वेदिक-रूप: नोनुमः = reduplicated present]
विपाम्of the inspired poets
विपाम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्ध/निर्देश: ‘of the inspired singers’)
TypeNoun
Rootविप्/विप्रा (प्रातिपदिक: ‘विप्’ = inspired singer; ‘विपाम्’ gen.pl.)
अग्रेषुin the foremost (places), at the front
अग्रेषु:
अधिकरण (स्थान/अवसर: ‘in the foremost (places/occasions)’)
TypeNoun
Rootअग्र (प्रातिपदिक)
धीतयःinspired thoughts / hymns
धीतयः:
कर्ता (मुख्यवाक्ये—‘the thoughts/hymns (are/act)’)
TypeNoun
Rootधीति (प्रातिपदिक; from √धी ‘to think/meditate’)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
षष्ठी-सम्बन्ध (सम्बन्ध: ‘of Agni’)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
शोचिःflame, radiance
शोचिः:
कर्ता (उपमान-वाक्ये: ‘the flame/splendour (is/acts)’)
TypeNoun
Rootशोचिस् (प्रातिपदिक)
नlike
न:
— (उपमान-सूचक: ‘like’)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
दिद्युतःlightnings, flashes
दिद्युतः:
उपमान (येन तुलना—‘like lightnings’)
TypeNoun
Rootदिद्युत् (प्रातिपदिक; from √द्युत् ‘to shine’)