Mantra 48
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva lineage (hymn context)
Devata: Indra (frame) with human exemplum (Kakuha) in dānastuti
Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh-family; requires count
Samhita Patha (Devanagari)
उदानट् ककुहो दिवमुष्ट्राञ्चतुर्युजो ददत् । श्रवसा याद्वं जनम् ॥
Samhita Patha (IAST)
उदा॑नट् ककु॒हो दिव॒मुष्ट्रा॑ञ्चतु॒र्युजो॒ दद॑त् । श्रव॑सा॒ याद्वं॒ जन॑म् ॥
Transliteration
úd ānaṭ kakuhó dívam uṣṭrā́ṃ catur-yújo dádat | śrávasā yā́dvaṃ jánam ||
Translation
Kakuha rose up to heaven, giving camels yoked fourfold; by the power of fame he uplifted the Yādva people—an image of ascent through generous force and widening renown.
Padapatha (Word Analysis)
उत् । आ॒न॒ट् । क॒कु॒हः । दिव॑म् । उष्ट्रा॑न् । च॒तुः॒ऽयुजः॑ । दद॑त् । श्रव॑सा । याद्व॑म् । जन॑म् ॥उत् । आनट् । ककुहः । दिवम् । उष्ट्रान् । चतुःयुजः । ददत् । श्रवसा । याद्वम् । जनम् ॥ut | ānaṭ | kakuhaḥ | divam | uṣṭrān | catuḥ-yujaḥ | dadat | śravasā | yādvam | janam
Word by Word
उद्up, out, upward
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग) / ud-
आनट्he/it sounded forth, resounded
आनट्:
Kriyā (finite verb)
TypeVerb
Rootनट् (धातु; नट्/नद्-समूहः, ‘ध्वनिते/निनादयति’ इत्यर्थे वैदिके) / √naṭ
ककुहःthe summit/peak (crest)
ककुहः:
Kartā
TypeNoun
Rootककुह (प्रातिपदिक) / kakúha-
दिवम्the heaven, sky
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) / dyú-
उष्ट्रान्camels
उष्ट्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक) / uṣṭrá-
चतुर्योजःfour-yoked (in teams of four)
चतुर्योजः:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर् + योज (प्रातिपदिक; योज ‘yoked/teams’) / catur- + yója-
ददत्giving, bestowing
ददत्:
Kartā (participial, agreeing with implied agent)
TypeVerb
Rootदा (धातु) / √dā (to give)
श्रवसाwith fame, by renown
श्रवसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक) / śrávas-
याद्वम्Yādva, belonging to the Yadus
याद्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयाद्व (प्रातिपदिक; ‘यदु-सम्बद्ध’) / yādvá-
जनम्people, tribe
जनम्:
Karma
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / jána-