Mantra 14
Sukta 8.6
Rishi: Kaṇva
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
नि शुष्ण इन्द्र धर्णसिं वज्रं जघन्थ दस्यवि । वृषा ह्युग्र शृण्विषे ॥
Samhita Patha (IAST)
नि शुष्ण॑ इन्द्र धर्ण॒सिं वज्रं॑ जघन्थ॒ दस्य॑वि । वृषा॒ ह्यु॑ग्र शृण्वि॒षे ॥
Transliteration
ní śúṣṇe índra dharṇasíṃ vájraṃ jaghántha dasyávi | vṛ́ṣā hy ùgra śṛṇvíṣe ||
Translation
Upon Śuṣṇa, O Indra, you drove down the thunderbolt, slaying the Dasyu; for you are the Bull, the fierce one, to be heard and answered—irresistible in your force.
Padapatha (Word Analysis)
नि । शुष्णे॑ । इ॒न्द्र॒ । ध॒र्ण॒सिम् । वज्र॑म् । ज॒घ॒न्थ॒ । दस्य॑वि । वृषा॑ । हि । उ॒ग्र॒ । शृ॒ण्वि॒षे ॥नि । शुष्णे । इन्द्र । धर्णसिम् । वज्रम् । जघन्थ । दस्यवि । वृषा । हि । उग्र । शृण्विषे ॥ni | śuṣṇe | indra | dharṇasim | vajram | jaghantha | dasyavi | vṛṣā | hi | ugra | śṛṇvi ṣe
Word by Word
निdown; forth (as preverb)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (upasarga)
शुष्णम्Śuṣṇa (a demon)
शुष्णम्:
कर्म
TypeNoun (proper name)
Rootशुष्ण (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper name)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
धर्णसिम्the ‘supporting/steadfast’ one (epithet of the bolt)
धर्णसिम्:
कर्म (apposition to वज्रम्)
TypeNoun (epithet)
Rootधर्णसि (प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
जघन्थyou struck down; you slew
जघन्थ:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
दस्यविःwith/like a Dasyu(-foe); against the Dasyu
दस्यविः:
करण/सहकारक (instrumental: ‘as/with a Dasyu(-slayer)’ or ‘by/with (aid) against the Dasyu’)
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
वृषाthe bull; the mighty one
वृषा:
कर्तृ (of implied ‘is/acts’)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
हिindeed; for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
उग्रO fierce one
उग्र:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
शृण्विषेyou hear; you listen
शृण्विषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)