Mantra 2
Sukta 8.56
Rishi: Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)
Devata: Indra
Chandas: Not securely determinable from excerpt alone
Samhita Patha (Devanagari)
दश मह्यं पौतक्रतः सहस्रा दस्यवे वृकः । नित्याद्रायो अमंहत ॥
Samhita Patha (IAST)
दश॒ मह्यं॑ पौतक्र॒तः स॒हस्रा॒ दस्य॑वे॒ वृक॑: । नित्या॑द्रा॒यो अ॑मंहत ॥
Transliteration
dáśa máhyaṃ pauta-kratáḥ sahásrā dasyáve vṛkáḥ | nítyād rāyó amaṃhata ||
Translation
Ten for me, and thousands for the serving seeker—so the Wolf, of purifying will, has granted; from the eternal source of plenitude he has made the streams of abundance swell.
Padapatha (Word Analysis)
दश॑ । मह्य॑म् । पौ॒त॒ऽक्र॒तः । स॒हस्रा॑ । दस्य॑वे । वृकः॑ । नित्या॑त् । रा॒यः । अ॒मं॒ह॒त॒ ॥दश । मह्यम् । पौतक्रतः । सहस्रा । दस्यवे । वृकः । नित्यात् । रायः । अमंहत ॥daśa | mahyam | pauta-krataḥ | sahasrā | dasyave | vṛkaḥ | nityāt | rāyaḥ | amaṃhata
Word by Word
दशten
दश:
Karma
TypeNoun (Numeral)
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
मह्यम्to me
मह्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पौतक्रतःO Pautakratu (epithet of Indra)
पौतक्रतः:
Kartā
TypeNoun (Proper epithet)
Rootपौतक्रतु- (इन्द्रस्य विशेषण-प्रातिपदिक; ‘पोतृ-क्रतु’/‘पौत-क्रतु’ इति व्युत्पत्तिः)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun (Numeral)
Rootसहस्र (संख्या-प्रातिपदिक)
दस्यवेto the Dasyu (enemy/raider)
दस्यवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
वृकःthe wolf
वृकः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
नित्यात्always; from ever
नित्यात्:
Apādāna
TypeAdjective (used adverbially)
Rootनित्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
रायःof wealth
रायः:
Apādāna
TypeNoun
Rootराय्/रायि (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक ‘wealth’)
अमंहतhe bestowed; he gave generously
अमंहत:
Kartā
TypeVerb
Rootमंह् (धातु; ‘to give bountifully / to bestow’)