Mantra 1
Sukta 8.56
Rishi: Kāṇva / Kāṇvāyana (uncertain from excerpt)
Devata: Indra
Chandas: Not securely determinable from excerpt alone
Samhita Patha (Devanagari)
प्रति ते दस्यवे वृक राधो अदर्श्यह्रयम् । द्यौर्न प्रथिना शवः ॥
Samhita Patha (IAST)
प्रति॑ ते दस्यवे वृक॒ राधो॑ अद॒र्श्यह्र॑यम् । द्यौर्न प्र॑थि॒ना शव॑: ॥
Transliteration
práti te dasyáve vṛka rā́dho adarśy ahráyam | dyáur ná prathinā́ śávaḥ ||
Translation
Toward the serving seeker, O strong Wolf, your undiminishing abundance has become visible—like heaven in its wide expanse, so is your power of force revealed.
Padapatha (Word Analysis)
प्रति॑ । ते॒ । द॒स्य॒वे॒ । वृ॒क॒ । राधः॑ । अ॒द॒र्शि॒ । अह्र॑यम् । द्यौः । न । प्र॒थि॒ना । शवः॑ ॥प्रति । ते । दस्यवे । वृक । राधः । अदर्शि । अह्रयम् । द्यौः । न । प्रथिना । शवः ॥prati | te | dasyave | vṛka | rādhaḥ | adarśi | ahrayam | dyauḥ | na | prathinā | śavaḥ
Word by Word
प्रतिtowards, against, in return
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/निपात)
तेto you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
दस्यवेto the Dasyu (hostile/raiding foe)
दस्यवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
वृकO wolf (epithet/address)
वृक:
—
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
राधःgift, bounty, wealth
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
अदर्शिappeared, was seen
अदर्शि:
—
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
अह्रयम्not crooked, unerring, straight
अह्रयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअह्रय (प्रातिपदिक; a- + ह्रय ‘crooked/treacherous’)
द्यौःheaven, the sky
द्यौः:
Kartā
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
प्रथिनाby breadth, with wide expanse
प्रथिना:
Karaṇa
TypeNoun (instrumental of an abstract/quality word)
Rootप्रथिन् (प्रातिपदिक; ‘broad, wide’)
शवःstrength, might, power
शवः:
Karma
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)