HomeRig VedaMandala 8Sukta 51Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 8.51

Rishi: Kanva tradition (Kāṇva); specific rishi for 8.51 uncertain in this excerpt
Devata: Indra-Soma complex (hymn to Indra with Soma imagery; Soma-drops foregrounded)
Chandas: Jagatī/Tr̥ṣṭubh probable; requires scan

तुरण्यवो मधुमन्तं घृतश्चुतं विप्रासो अर्कमानृचुः । अस्मे रयिः पप्रथे वृष्ण्यं शवोऽस्मे सुवानास इन्दवः ॥

तु॒र॒ण्यवो॒ मधु॑मन्तं घृत॒श्चुतं॒ विप्रा॑सो अ॒र्कमा॑नृचुः । अ॒स्मे र॒यिः प॑प्रथे॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ऽस्मे सु॑वा॒नास॒ इन्द॑वः ॥

turaṇyávo mádhumantaṃ ghṛtaścutáṃ víprāso arkám ānṛcúḥ | asmē rayíḥ paprathē vṛ́ṣṇyaṃ śávo 'smē suvānā́sa índavaḥ ||

The swift-striving seers have chanted the hymn, honey-full and dripping with clarified light. In us the abundance spreads wide; in us the bull-force grows— in us, as they are pressed out, the Soma-drops flow.

तु॒र॒ण्यवः॑ । मधु॑ऽमन्तम् । घृ॒त॒ऽश्चुत॑म् । विप्रा॑सः । अ॒र्कम् । आ॒नृ॒चुः॒ । अ॒स्मे इति॑ । र॒यिः । प॒प्र॒थे॒ । वृष्ण्य॑म् । शवः॑ । अ॒स्मे इति॑ । सु॒वा॒नासः॑ । इन्द॑वः ॥तुरण्यवः । मधुमन्तम् । घृतश्चुतम् । विप्रासः । अर्कम् । आनृचुः । अस्मे इति । रयिः । पप्रथे । वृष्ण्यम् । शवः । अस्मे इति । सुवानासः । इन्दवः ॥turaṇyavaḥ | madhu-mantam | ghṛta-ścutam | viprāsaḥ | arkam | ānṛcuḥ | asme iti | rayiḥ | paprathe | vṛṣṇyam | śavaḥ | asme iti | suvānāsaḥ | indavaḥ

तुरण्यवःthe swift/impetuous ones
तुरण्यवः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootतुरण्यु- (प्रातिपदिक; √तुर् ‘शीघ्रगमन/वेग’ से) अथवा ‘तुरण्यु’ विशेषण-प्रातिपदिक
मधुमन्तम्honeyed, sweet (rich in soma)
मधुमन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमधुमन्त्- (प्रातिपदिक; मधु + मन्त्)
घृतश्चुतम्dripping with ghee
घृतश्चुतम्:
कर्म
TypeAdjective (past participle)
Rootघृत- + √च्युत्/√च्यु (च्यवते/च्युत ‘to drip, flow’) → च्युत (कृदन्त)
विप्रासःthe inspired poets/priests
विप्रासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र- (प्रातिपदिक)
अर्कम्a hymn/song of praise
अर्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्क- (प्रातिपदिक)
आनृचुःthey have sung/praised
आनृचुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ + √ऋच् (ऋचति/ऋच् ‘to praise, sing’)
अस्मेfor us / among us
अस्मे:
सम्प्रदान (हितार्थ) / अधिकरण (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिक)
पप्रथेhas spread/expanded
पप्रथे:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्रथ् (प्रथते ‘to spread, expand’)
वृष्ण्यम्manly, vigorous
वृष्ण्यम्:
कर्म (विशेष्य ‘शवः’ का विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृष्ण्य- (प्रातिपदिक; वृषन्-सम्बद्ध ‘bull-like, manly, virile’)
शवःstrength, might
शवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशवस्/शव- (प्रातिपदिक; ‘strength, might’)
अस्मेfor us / among us
अस्मे:
सम्प्रदान (हितार्थ) / अधिकरण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सुवानासःpressing out (the soma), being pressed
सुवानासः:
कर्तृ (इन्दवः का विशेषण)
TypeParticiple (present active)
Rootसु + √वा (वाति/वुनाति ‘to press out, produce (soma)’) → सुवान (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
इन्दवःthe soma-drops
इन्दवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक)