Mantra 14
Sukta 8.5
Rishi: Kāṇva/pragātha tradition (RV 8.5).
Devata: Aśvinau
Chandas: To be validated.
Samhita Patha (Devanagari)
अस्य पिबतमश्विना युवं मदस्य चारुणः । मध्वो रातस्य धिष्ण्या ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्य पि॑बतमश्विना यु॒वं मद॑स्य॒ चारु॑णः । मध्वो॑ रा॒तस्य॑ धिष्ण्या ॥
Transliteration
asyá píbatam aśvinā yuváṃ mádasya cā́ruṇaḥ | mádhvo rātásya dhiṣṇyā ||
Translation
Drink of this; you two are the fit enjoyers of the beautiful ecstasy—drink of the given honey-delight, O enthroned powers, and let it establish its right working within us.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्य । पि॒ब॒त॒म् । अ॒श्वि॒ना॒ । यु॒वम् । मद॑स्य । चा॒रु॑णः । मध्वः॑ । रा॒तस्य॑ । धि॒ष्ण्या॒ ॥अस्य । पिबतम् । अश्विना । युवम् । मदस्य । चारुणः । मध्वः । रातस्य । धिष्ण्या ॥asya | pibatam | aśvinā | yuvam | madasya | cāruṇaḥ | madhvaḥ | rātasya | dhiṣṇyā
Word by Word
अस्यof this (soma/this drink)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी एकवचन)
पिबतम्drink (you two)!
पिबतम्:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पाने)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक; अश्विनौ)
युवम्you two
युवम्:
कर्तृ (पिबतम्-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम) → युवाम्/युवम् (प्रयोगः)
मदस्यof exhilaration / of rapture
मदस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक; ‘intoxication/rapture’)
चारुणःlovely, pleasant
चारुणः:
विशेषण-सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक; ‘pleasant, lovely’)
मध्वःof sweetness / of honey (mead)
मध्वः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक; ‘honey, sweet drink’)
रातस्यof the gift / of what is given
रातस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootरात (प्रातिपदिक; PPP of √रा/√रद् in sense ‘given, granted’ → ‘gift’)
धिष्ण्याO inspired/able ones
धिष्ण्या:
सम्बोधन
TypeAdjective (used as vocative epithet)
Rootधिष्ण्य (प्रातिपदिक; ‘strong, inspired, holy/skillful’)