HomeRig VedaMandala 8Sukta 48Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 8.48

Devata: Soma

सोम राजन्मृळया नः स्वस्ति तव स्मसि व्रत्यास्तस्य विद्धि । अलर्ति दक्ष उत मन्युरिन्दो मा नो अर्यो अनुकामं परा दाः ॥

सोम॑ राजन्मृ॒ळया॑ नः स्व॒स्ति तव॑ स्मसि व्र॒त्या॒३॒॑स्तस्य॑ विद्धि । अल॑र्ति॒ दक्ष॑ उ॒त म॒न्युरि॑न्दो॒ मा नो॑ अ॒र्यो अ॑नुका॒मं परा॑ दाः ॥

sóma rājan mṛḷáyā naḥ svastí táva smasi vratyā́s tásya viddhi | álarti dákṣa utá mányur indo mā́ no aryó anu-kā́maṃ párā dāḥ ||

O King Soma, be gracious to us; grant us well-being. We are your votaries—know that. The power of discernment is awake, and the force of will too, O Indu; do not hand us over to the hostile ‘other’ according to his desire.

सोम॑ । रा॒ज॒न् । मृ॒ळय॑ । नः॒ । स्व॒स्ति । तव॑ । स्म॒सि॒ । व्र॒त्याः॑ । तस्य॑ । वि॒द्धि॒ । अल॑र्ति । दक्षः॑ । उ॒त । म॒न्युः । इ॒न्दो॒ इति॑ । मा । नः॒ । अ॒र्यः । अ॒नु॒ऽका॒मम् । परा॑ । दाः॒ ॥सोम । राजन् । मृळय । नः । स्वस्ति । तव । स्मसि । व्रत्याः । तस्य । विद्धि । अलर्ति । दक्षः । उत । मन्युः । इन्दो इति । मा । नः । अर्यः । अनुकामम् । परा । दाः ॥soma | rājan | mṛḷaya | naḥ | svasti | tava | smasi | vratyāḥ | tasya | viddhi | alarti | dakṣaḥ | uta | manyuḥ | indo iti | mā | naḥ | aryaḥ | anu-kāmam | parā | dāḥ

सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक) < √सु (सवने/प्रसवने) इति व्युत्पत्तिः (परम्परागत)
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)
मृळयbe gracious / show mercy
मृळय:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√मृळ् (सुखाय/अनुग्रहे) (वेद.)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
स्वस्तिwell-being, welfare
स्वस्ति:
प्रयोजन/आशीः (क्रियाविशेषणभाव)
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/निपात; सु+अस्ति)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
स्मसिwe are
स्मसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भू)
व्रत्याः(we are) your followers / votaries (vratyas)
व्रत्याः:
कर्तृ (स्मसि इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootव्रत्य- (प्रातिपदिक)
तस्यof that / thereof
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम)
विद्धिknow, take note
विद्धि:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Root√विद् (ज्ञाने)
अलर्तिstirs up / impels
अलर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अल्/अलर्त् (गत्यर्थे/उत्साहे) (वेद.)
दक्षःskill, power, ability
दक्षः:
कर्तृ (अलर्ति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदक्ष- (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
मन्युःwrath, ardor
मन्युः:
कर्तृ (अलर्ति इत्यस्य; ‘दक्षः … मन्युः’ समुच्चितौ)
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु- (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःus
नः:
कर्म (परा दाः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
अर्यःa hostile stranger / foe (aryá)
अर्यः:
कर्तृ (परा दाः इत्यस्य; ‘अर्यः’ = शत्रु/परः)
TypeNoun
Rootअर्य- (प्रातिपदिक)
अनुकामम्according to (his) desire, at will
अनुकामम्:
क्रियाविशेषण (रीतिः/प्रकारः)
TypeIndeclinable
Rootअनुकामम् (अव्ययीभाव; अनु+काम)
पराaway, forth
परा:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/अव्यय)
दाःgive over / hand (us) away
दाः:
क्रिया (निषेधेन सह: ‘मा … दाः’)
TypeVerb
Root√दा (दाने)