HomeRig VedaMandala 8Sukta 48Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.48

Devata: Soma (primary) with explicit address to Indra

ऋदूदरेण सख्या सचेय यो मा न रिष्येद्धर्यश्व पीतः । अयं यः सोमो न्यधाय्यस्मे तस्मा इन्द्रं प्रतिरमेम्यायुः ॥

ऋ॒दू॒दरे॑ण॒ सख्या॑ सचेय॒ यो मा॒ न रिष्ये॑द्धर्यश्व पी॒तः । अ॒यं यः सोमो॒ न्यधा॑य्य॒स्मे तस्मा॒ इन्द्रं॑ प्र॒तिर॑मे॒म्यायु॑: ॥

ṛdūdáreṇa sákhya saceyá yó mā ná ríṣyed dhary-aśva pītáḥ | ayáṃ yáḥ sómo ny-àdhāyy asmẹ́ tásmā índraṃ prá-tiram emy ā́yuḥ ||

With the wide-bellied one I would enter into friendship—he who, when drunk, harms me not, O Indra of the tawny steeds. This Soma that has been set within us—by that I go forward to Indra, to the firm support of life.

ऋ॒दू॒दरे॑ण । सख्या॑ । स॒चे॒य॒ । यः । मा॒ । न । रिष्ये॑त् । ह॒रि॒ऽअ॒श्व॒ । पी॒तः । अ॒यम् । यः । सोमः॑ । नि । अधा॑यि । अ॒स्मे इति॑ । तस्मै॑ । इन्द्र॑म् । प्र॒ऽतिर॑म् । ए॒मि॒ । आयुः॑ ॥ऋदूदरेण । सख्या । सचेय । यः । मा । न । रिष्येत् । हरिअश्व । पीतः । अयम् । यः । सोमः । नि । अधायि । अस्मे इति । तस्मै । इन्द्रम् । प्रतिरम् । एमि । आयुः ॥ṛdūdareṇa | sakhyā | saceya | yaḥ | mā | na | riṣyet | hari-aśva | pītaḥ | ayam | yaḥ | somaḥ | ni | adhāyi | asme iti | tasmai | indram | pra-tiram | emi | āyuḥ

ऋदूदरेणwith (one) having a generous/bountiful belly (i.e., a liberal friend)
ऋदूदरेण:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootऋदूदर (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
सख्याwith friendship / in friendship
सख्या:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
सचेयmay (he) associate / may (he) be joined
सचेय:
Kartā
TypeVerb
Rootसच् (धातु)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
माnot / lest
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
रिष्येत्may (he) not be harmed / may (he) not perish
रिष्येत्:
Kartā
TypeVerb
Rootरिष् (धातु)
हर्यश्वO (Indra) of tawny horses
हर्यश्व:
Sambodhana
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहर्यश्व (प्रातिपदिक; इन्द्र-विशेषण)
पीतःhaving been drunk / drunk (i.e., Soma drunk)
पीतः:
Kartā (as predicate of यः) / विशेषण
TypeParticiple (Adjective)
Rootपा (धातु) → पीत (कृदन्त, क्त)
अयम्this
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यःwhich / who
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
न्यधायिwas placed down / was deposited
न्यधायि:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु) + नि (उपसर्ग)
अस्मेfor us / to us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तस्मैto him / for him
तस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रतिरमेI take delight / I rejoice (in)
प्रतिरमे:
Kartā
TypeVerb
Rootरम् (धातु) + प्रति (उपसर्ग)
एमिI go / I approach
एमि:
Kartā
TypeVerb
Rootइ (धातु)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
Karma
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)