Mantra 1

Sukta 8.46

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

त्वावतः पुरूवसो वयमिन्द्र प्रणेतः । स्मसि स्थातर्हरीणाम् ॥

Samhita Patha (IAST)

त्वाव॑तः पुरूवसो व॒यमि॑न्द्र प्रणेतः । स्मसि॑ स्थातर्हरीणाम् ॥

Transliteration

tvā́vataḥ purū́vaso vayám indra praṇétaḥ | smási sthā́tar harīṇām ||

Translation

We are yours who are guarded by you, O Indra rich in plenitude; you are our leader: we stand established with your powers of swift force.

Padapatha (Word Analysis)

त्वाऽव॑तः । पु॒रु॒व॒सो॒ इति॑ पुरुऽवसो । व॒यम् । इ॒न्द्र॒ । प्र॒ने॒त॒रिति॑ प्रऽनेतः । स्मसि॑ । स्था॒तः॒ । ह॒री॒णा॒म् ॥त्वावतः । पुरुवसो इति पुरुवसो । वयम् । इन्द्र । प्रनेतरिति प्रनेतः । स्मसि । स्थातः । हरीणाम् ॥tvāvataḥ | puruvaso itipuru-vaso | vayam | indra | pranetaritipra-netaḥ | smasi | sthātaḥ | harīṇām

Word by Word

• त्वावतः: of you/your; possessing you (i.e., ‘your’)
• त्वावतः: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः) — ‘पुरूवसो’ का विशेषण
• Type: विशेषण
• Root: त्वावत् (प्रातिपदिक; त्वा + वत्)

• पुरूवसो: O much-wealthy one; O rich in treasures
• पुरूवसो: सम्बोधन (आह्वान) — इन्द्र का विशेषण
• Type: संज्ञा/विशेषण
• Root: पुरूवस् (प्रातिपदिक; पुरु- + वस् ‘धन/वसु’)

• वयम्: we
• वयम्: कर्तृ
• Type: सर्वनाम
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन (आह्वान)
• Type: संज्ञा
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• प्रणेतः: O leader/guide
• प्रणेतः: सम्बोधन (आह्वान) — इन्द्र का विशेषण
• Type: कृदन्त (कर्तृवाचक) / संज्ञा
• Root: प्र-नी (धातु) → प्रणेतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; तृच्)

• स्मसि: we are (indeed)
• स्मसि: क्रिया (कर्तृ: वयम्)
• Type: क्रिया
• Root: अस् (धातु)

• स्थातः: O establisher/supporter
• स्थातः: सम्बोधन (आह्वान) — इन्द्र का विशेषण
• Type: कृदन्त (कर्तृवाचक) / संज्ञा
• Root: स्था (धातु) → स्थातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; तृच्)

• हरीणाम्: of the tawny steeds (Indra’s horses)
• हरीणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः) — ‘स्थातः’ के साथ: ‘हरीणाम् (अश्वानाम्) स्थाता’
• Type: संज्ञा
• Root: हरि (प्रातिपदिक)