Mantra 8
Sukta 8.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
जुषाणो अङ्गिरस्तमेमा हव्यान्यानुषक् । अग्ने यज्ञं नय ऋतुथा ॥
Samhita Patha (IAST)
जु॒षा॒णो अ॑ङ्गिरस्तमे॒मा ह॒व्यान्या॑नु॒षक् । अग्ने॑ य॒ज्ञं न॑य ऋतु॒था ॥
Transliteration
juṣāṇó aṅgirastamemā́ havyā́ny ānuṣák | agne yajñáṁ naya ṛtuthā́ ||
Translation
Consenting, O most Angiras-like, accept these oblations in their due sequence. O Agni, lead the sacrifice according to the right seasons—according to the law of ṛta.
Padapatha (Word Analysis)
जु॒षा॒णः । अ॒ङ्गि॒रः॒ऽत॒म॒ । इ॒मा । ह॒व्यानि॑ । आ॒नु॒षक् । अग्ने॑ । य॒ज्ञम् । न॒य॒ । ऋ॒तु॒ऽथा ॥जुषाणः । अङ्गिरःतम । इमा । हव्यानि । आनुषक् । अग्ने । यज्ञम् । नय । ऋतुथा ॥juṣāṇaḥ | aṅgiraḥ-tama | imā | havyāni | ānuṣak | agne | yajñam | naya | ṛtu-thā
Word by Word
जुषाणःbeing pleased; graciously accepting
जुषाणः:
विशेषण (अग्नेः) / कर्तृसम्बन्धी
TypeAdjective/Participle
Rootजुष् (धातु) → जुषाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अङ्गिरस्तमO most Angiras-like (best of the Aṅgirases)
अङ्गिरस्तम:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक) + तमप्
इमाthese
इमा:
कर्म (हव्यानि इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हव्यानिoblations; offerings
हव्यानि:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक; √हु ‘to offer’ से)
अनुषक्in due sequence; continuously
अनुषक्:
क्रियाविशेषण (जुषाणः/नय इत्यादेः)
TypeIndeclinable
Rootअनुषक् (अव्यय)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
यज्ञम्the sacrifice; the rite
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक; √यज् ‘to worship/sacrifice’ से)
नयlead; conduct
नय:
क्रिया (कर्तृ: अग्निः; कर्म: यज्ञम्)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
ऋतुथाseason by season; according to the proper order (ṛta)
ऋतुथा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootऋतु (प्रातिपदिक) + थाऽ (अव्ययीभाव/तद्धित-प्रयोगः: ‘-था’)