Mantra 25
Sukta 8.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने धृतव्रताय ते समुद्रायेव सिन्धवः । गिरो वाश्रास ईरते ॥
Samhita Patha (IAST)
अग्ने॑ धृ॒तव्र॑ताय ते समु॒द्राये॑व॒ सिन्ध॑वः । गिरो॑ वा॒श्रास॑ ईरते ॥
Transliteration
ágne dhṛtá-vratāya te samudrā́ya-iva síndhavaḥ | gíro vāśrā́sa īrate ||
Translation
O Agni steadfast in the held law, to you—like rivers running to the ocean—our words, crying out, surge and move.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने॑ । धृ॒तऽव्र॑ताय । ते॒ । स॒मु॒द्राय॑ऽइव । सिन्ध॑वः । गिरः॑ । वा॒श्रासः॑ । ई॒र॒ते॒ ॥अग्ने । धृतव्रताय । ते । समुद्रायइव । सिन्धवः । गिरः । वाश्रासः । ईरते ॥agne | dhṛta-vratāya | te | samudrāya-iva | sindhavaḥ | giraḥ | vāśrāsaḥ | īrate
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
धृतव्रतायto (you) of firm/kept vows
धृतव्रताय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used substantively)
Rootधृत-व्रत- (कृदन्त-समास; धृ- ‘धारणे’ + व्रत-)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समुद्रायto the ocean
समुद्राय:
सम्प्रदान (goal/recipient in simile)
TypeNoun
Rootसमुद्र- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
सिन्धवःrivers/streams
सिन्धवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु- (प्रातिपदिक)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर्- (प्रातिपदिक)
वाor / indeed (enclitic)
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
आश्रासःloud-sounding / resounding (ones)
आश्रासः:
कर्तृ (with गिरः as apposition/epithet)
TypeNoun/Adjective (poetic epithet)
Rootआश्रास- (प्रातिपदिक; ‘आ-श्रास’)
ईरतेmove/are set in motion, arise
ईरते:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर् (ईरते) ‘गतौ/प्रेरणे’