Mantra 24
Sukta 8.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
वसुर्वसुपतिर्हि कमस्यग्ने विभावसुः । स्याम ते सुमतावपि ॥
Samhita Patha (IAST)
वसु॒र्वसु॑पति॒र्हि क॒मस्य॑ग्ने वि॒भाव॑सुः । स्याम॑ ते सुम॒तावपि॑ ॥
Transliteration
vásur vásu-patir hí kám asy agne vibhā́vasuḥ | syā́ma te su-matáu ápi ||
Translation
For you are truly the good wealth and the lord of plenitudes, O Agni of wide shining; may we abide within your right and gracious understanding.
Padapatha (Word Analysis)
वसुः॑ । वसु॑ऽपतिः । हि । क॒म् । असि॑ । अ॒ग्ने॒ । वि॒भाऽव॑सुः । स्याम॑ । ते॒ । सु॒ऽम॒तौ । अपि॑ ॥वसुः । वसुपतिः । हि । कम् । असि । अग्ने । विभावसुः । स्याम । ते । सुमतौ । अपि ॥vasuḥ | vasu-patiḥ | hi | kam | asi | agne | vibhāvasuḥ | syāma | te | su-matau | api
Word by Word
वसुःthe good one; the beneficent/wealthy one
वसुः:
Kartā (सम्बोधन-रहितः विधेय-कर्तृपदः) / विशेष्यः
TypeNoun
Rootवसु- (प्रातिपदिक; ‘good/wealth’)
वसुपतिःlord of wealth
वसुपतिः:
Kartā / विशेषण-रूपेण अग्नेः
TypeNoun
Rootवसु-पति- (समास; वसु + पति ‘lord’)
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
कमस्यof desire; of delight
कमस्य:
सम्बन्ध (genitive relation) — ‘of desire/pleasure’
TypeNoun
Rootकम- (प्रातिपदिक; ‘desire/pleasure’; here gen. sg.)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
विभावसुःthe widely shining one
विभावसुः:
Kartā / विशेषण-रूपेण अग्नेः
TypeNoun/Adjective
Rootवि-भावसु- (प्रातिपदिक; ‘shining widely’, epithet of Agni)
स्यामmay we be
स्याम:
Kartā (वक्तृ-समूहः ‘we’)
TypeVerb
Rootअस् (धातु) → स्या- (विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (genitive) — with सुमतौ
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुमतौin (your) good favor; in good grace
सुमतौ:
Adhikaraṇa (locative: ‘in/under’)
TypeNoun
Rootसु-मति- (प्रातिपदिक; ‘good thought/favor’)
अपिalso; even
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात/उपसर्ग-स्वरूप अव्यय)