Mantra 20
Sukta 8.44
Devata: Agni (as Dūta, Svadhāvat, Adabdhasya)
Samhita Patha (Devanagari)
अदब्धस्य स्वधावतो दूतस्य रेभतः सदा । अग्नेः सख्यं वृणीमहे ॥
Samhita Patha (IAST)
अद॑ब्धस्य स्व॒धाव॑तो दू॒तस्य॒ रेभ॑त॒: सदा॑ । अ॒ग्नेः स॒ख्यं वृ॑णीमहे ॥
Transliteration
ádabdhasya svadhā́vato dūtásya rébhataḥ sádā | agnéḥ sakhyáṃ vṛṇīmahe ||
Translation
We choose the friendship of Agni always—of the unbetrayable messenger, rich in his own law of power, the inspired one who carries our offering to the heights.
Padapatha (Word Analysis)
अद॑ब्धस्य । स्व॒धाऽव॑तः । दू॒तस्य॑ । रेभ॑तः । सदा॑ । अ॒ग्नेः । स॒ख्यम् । वृ॒णी॒म॒हे॒ ॥अदब्धस्य । स्वधावतः । दूतस्य । रेभतः । सदा । अग्नेः । सख्यम् । वृणीमहे ॥adabdhasya | svadhāvataḥ | dūtasya | rebhataḥ | sadā | agneḥ | sakhyam | vṛṇīmahe
Word by Word
अदब्धस्यof the unharmed / unassailable (one)
अदब्धस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation to ‘दूतस्य/अग्नेः’)
TypeAdjective
Rootअदब्ध (प्रातिपदिक; a- + √दभ् ‘to harm/deceive’ → ‘unharmed, unassailable’)
स्वधावतःof the one endowed with svadhā (innate/ritual power)
स्वधावतः:
सम्बन्ध (Genitive attribute to ‘दूतस्य/अग्नेः’)
TypeAdjective
Rootस्वधावत् (प्रातिपदिक; स्वधा + -वत् ‘possessing svadhā/innate power/ritual potency’)
दूतस्यof the messenger
दूतस्य:
सम्बन्ध (Genitive; qualifies the following praise/relationship)
TypeNoun
Rootदूत (प्रातिपदिक ‘messenger’)
रेभतःof the praiseworthy/praising one
रेभतः:
सम्बन्ध (Genitive attribute to ‘दूतस्य/अग्नेः’)
TypeAdjective
Rootरेभत् (प्रातिपदिक; ‘praising, praiseworthy; singer/poet’)
सदाalways
सदा:
कालाधिकरण (temporal adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय ‘always’)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
सम्बन्ध (Genitive; governs ‘सख्यम्’)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक ‘Agni, fire’)
सख्यम्friendship
सख्यम्:
कर्म (object of ‘वृणीमहे’)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक; ‘friendship, companionship’)
वृणीमहेwe choose / we seek
वृणीमहे:
क्रिया (with implied कर्ता ‘वयम्’)
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति/वृणीते ‘to choose, to select’)