Mantra 19
Sukta 8.44
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
त्वामग्ने मनीषिणस्त्वां हिन्वन्ति चित्तिभिः । त्वां वर्धन्तु नो गिरः ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वाम॑ग्ने मनी॒षिण॒स्त्वां हि॑न्वन्ति॒ चित्ति॑भिः । त्वां व॑र्धन्तु नो॒ गिर॑: ॥
Transliteration
tvā́m agne manīṣíṇaḥ tvā́ṃ hinvanti cítti-bhiḥ | tvā́ṃ vardhantu no gíraḥ ||
Translation
You, O Agni, the thinkers of vision impel with their awakenings; may our words, too, increase you—may speech build the fire of consciousness.
Padapatha (Word Analysis)
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । म॒नी॒षिणः॑ । त्वाम् । हि॒न्व॒न्ति॒ । चित्ति॑ऽभिः । त्वाम् । व॒र्ध॒न्तु॒ । नः॒ । गिरः॑ ॥त्वाम् । अग्ने । मनीषिणः । त्वाम् । हिन्वन्ति । चित्तिभिः । त्वाम् । वर्धन्तु । नः । गिरः ॥tvām | agne | manīṣiṇaḥ | tvām | hinvanti | citti-bhiḥ | tvām | vardhantu | naḥ | g iraḥ
Word by Word
त्वाम्you (as object): you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मनीषिणःthe wise (men/seers)
मनीषिणः:
कर्तृ
TypeNoun (agentive)/Adjective
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक; ‘wise, thoughtful’)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हिन्वन्तिthey impel/stir on
हिन्वन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootहिन्व् (धातु; प्रेरणे/चोदने ‘to impel, set in motion, stimulate’)
चित्तिभिःwith thoughts/insights
चित्तिभिः:
करण
TypeNoun
Rootचित्ति (प्रातिपदिक; ‘thought, intention, insight’—RV usage)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्धन्तुlet (them) increase
वर्धन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु; वर्धने ‘to grow, increase’)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गिरःsongs, hymns
गिरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक; ‘song, hymn, praise’)