Mantra 32
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
स त्वमग्ने विभावसुः सृजन्त्सूर्यो न रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे ॥
Samhita Patha (IAST)
स त्वम॑ग्ने वि॒भाव॑सुः सृ॒जन्त्सूर्यो॒ न र॒श्मिभि॑: । शर्ध॒न्तमां॑सि जिघ्नसे ॥
Transliteration
sá tvám agne vibhā́vasuḥ sṛján sū́ryo na raśmí-bhiḥ | śárdhan tamā́ṃsi jighnase ||
Translation
You, O Agni, are the radiant wealth of light; like the Sun sending forth his rays, you shatter the masses of darkness and strike them down.
Padapatha (Word Analysis)
सः । त्वम् । अ॒ग्ने॒ । वि॒भाऽव॑सुः । सृ॒जन् । सूर्यः॑ । न । र॒श्मिऽभिः॑ । शर्ध॑न् । तमां॑सि । जि॒घ्न॒से॒ ॥सः । त्वम् । अग्ने । विभावसुः । सृजन् । सूर्यः । न । रश्मिभिः । शर्धन् । तमांसि । जिघ्नसे ॥saḥ | tvam | agne | vibhāvasuḥ | sṛjan | sūryaḥ | na | raśmi-bhiḥ | śardhan | tamāṃsi | jighnase
Word by Word
सःhe/that (indeed)
सः:
Kartā (सह-सम्बन्धः: ‘सः त्वम्’ = ‘thou indeed’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
(सम्बोधन) संबोधितः
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विभावसुःthe radiant one (Vibhāvasu)
विभावसुः:
Kartā (त्वम् … विभावसुः)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootविभावसु (प्रातिपदिक; वि-भा ‘to shine’ + वसु ‘good/wealth’)
सृजन्emitting, sending forth
सृजन्:
Kartā (क्रियाविशेषणरूपेण: ‘while emitting/letting forth’)
TypeVerb (present participle)
Rootसृज् (धातु)
सूर्यःthe sun
सूर्यः:
Kartā (उपमानम्: ‘सूर्यः न’)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
शर्धन्तम्the assailing/hostile one
शर्धन्तम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootशर्धत् (प्रातिपदिक; ‘hostile/assailing’, from √शर्ध्/शृध् ‘to be violent/assail’ in Vedic usage)
अांसिlimbs, shoulders
अांसि:
Karma (द्वितीय कर्म; ‘limbs/shoulders’ as objects affected)
TypeNoun
Rootअंस (प्रातिपदिक)
जिघ्नसेthou smitest/slayest
जिघ्नसे:
(मुख्यक्रिया) Kartā=त्वम्; Karma=शर्धन्तम्/अांसि
TypeVerb
Rootहन् (धातु; √हन् ‘to strike, slay’)