Mantra 31
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निं मन्द्रं पुरुप्रियं शीरं पावकशोचिषम् । हृद्भिर्मन्द्रेभिरीमहे ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निं म॒न्द्रं पु॑रुप्रि॒यं शी॒रं पा॑व॒कशो॑चिषम् । हृ॒द्भिर्म॒न्द्रेभि॑रीमहे ॥
Transliteration
agníṃ mandráṃ puru-priyáṃ śīráṃ pāvaka-śóciṣam | hṛ́dbhir mandrébhir īmahe ||
Translation
We seek Agni—the rapturous, the much-beloved, the strong and luminous with purifying flame—by our rapturous hearts.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । म॒न्द्रम् । पु॒रु॒ऽप्रि॒यम् । शी॒रम् । पा॒व॒कऽशो॑चिषम् । हृ॒त्ऽभिः । म॒न्द्रेभिः॑ । ई॒म॒हे॒ ॥अग्निम् । मन्द्रम् । पुरुप्रियम् । शीरम् । पावकशोचिषम् । हृत्भिः । मन्द्रेभिः । ईमहे ॥agnim | mandram | puru-priyam | śīram | pāvaka-śociṣam | hṛt-bhiḥ | mandrebhiḥ | īmahe
Word by Word
अग्निम्Agni (as object of praise/adoration)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
मन्द्रम्gladdening, pleasant (voiced)
मन्द्रम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमन्द्र- (प्रातिपदिक)
पुरुप्रियम्dear to many, much-beloved
पुरुप्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपुरु-प्रिय- (समास; प्रातिपदिक)
शीरम्swift, impetuous
शीरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशीर- (प्रातिपदिक)
पावकशोचिषम्having purifying flame/radiance
पावकशोचिषम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपावक-शोचिस् (समास; प्रातिपदिक)
हृद्भिःwith (our) hearts
हृद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootहृद्- (प्रातिपदिक)
मन्द्रेभिःgladdening, joyful (hearts)
मन्द्रेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootमन्द्र- (प्रातिपदिक)
ईमहेwe worship/seek/implore
ईमहे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootयम् (धातु; आत्मनेपद) – वेदिक-प्रयोगे "ईमहे"