Mantra 30
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
ते घेदग्ने स्वाध्योऽहा विश्वा नृचक्षसः । तरन्तः स्याम दुर्गहा ॥
Samhita Patha (IAST)
ते घेद॑ग्ने स्वा॒ध्योऽहा॒ विश्वा॑ नृ॒चक्ष॑सः । तर॑न्तः स्याम दु॒र्गहा॑ ॥
Transliteration
té ghéd agne svā́dhyo áhā víśvā nṛ-cákṣasaḥ | tárantaḥ syāma durgáhā ||
Translation
Then indeed, O Agni, may we—seeing as men should see—become masters of all our days; and crossing over, may we pass beyond what is hard to traverse.
Padapatha (Word Analysis)
ते । घ॒ । इत् । अ॒ग्ने॒ । सु॒ऽआ॒ध्यः । अहा॑ । विश्वा॑ । नृ॒ऽचक्ष॑सः । तर॑न्तः । स्या॒म॒ । दुः॒ऽगहा॑ ॥ते । घ । इत् । अग्ने । सुआध्यः । अहा । विश्वा । नृचक्षसः । तरन्तः । स्याम । दुःगहा ॥te | gha | it | agne | su-ādhyaḥ | ahā | viśvā | nṛ-cakṣasaḥ | tarantaḥ | syāma | duḥ-gahā
Word by Word
तेthey (those)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घindeed, surely
घ:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootघ (निपात)
इद्just, indeed
इद्:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootइद् (निपात)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sambodhana
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
स्वाध्यःself-possessed, having good power/skill
स्वाध्यः:
—
TypeAdjective
Rootस्वाधि (प्रातिपदिक; ‘स्व’ + √धा/धी-भावः) → स्वाध्य-
अहाdays
अहा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
—
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
नृचक्षसःhaving men as witnesses/with human insight; man-seeing
नृचक्षसः:
Kartā
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootनृ-चक्षस् (प्रातिपदिक; नृ ‘man’ + चक्षस् ‘sight/vision’)
तरन्तःcrossing over, overcoming
तरन्तः:
Kartā
TypeVerb-derived participle
Root√तॄ (तरति) वर्तमान-कृदन्तः शतृ
स्यामmay we be
स्याम:
Kartā
TypeVerb
Root√अस् (भू/अस्) विधिलिङ्
दुर्गहाhard-to-overcome (dangers/straits)
दुर्गहा:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootदुर्-गह (प्रातिपदिक; दुर् ‘hard’ + गह ‘to grasp/hold’ → ‘hard to seize/overcome’)