Mantra 29
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
तुभ्यं घेत्ते जना इमे विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । धासिं हिन्वन्त्यत्तवे ॥
Samhita Patha (IAST)
तुभ्यं॒ घेत्ते जना॑ इ॒मे विश्वा॑: सुक्षि॒तय॒: पृथ॑क् । धा॒सिं हि॑न्व॒न्त्यत्त॑वे ॥
Transliteration
túbhyaṃ ghétté jánā imé víśvāḥ su-kṣitáyaḥ pṛ́thak | dhāsíṃ hinvánty áttave ||
Translation
To you indeed these peoples—all the well-settled powers, each in its own place—send forward the portion of nourishment for your consuming, O Agni.
Padapatha (Word Analysis)
तुभ्य॑म् । घ॒ । इत् । ते । जनाः॑ । इ॒मे । विश्वाः॑ । सु॒ऽक्षि॒तयः॑ । पृथ॑क् । धा॒सिम् । हि॒न्व॒न्ति॒ । अत्त॑वे ॥तुभ्यम् । घ । इत् । ते । जनाः । इमे । विश्वाः । सुक्षितयः । पृथक् । धासिम् । हिन्वन्ति । अत्तवे ॥tubhyam | gha | it | te | janāḥ | ime | viśvāḥ | su-kṣitayaḥ | pṛthak | dhāsim | hinvanti | attave
Word by Word
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घindeed / surely
घ:
—
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
इत्तेjust (for) you; indeed your
इत्ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeIndeclinable + Pronoun
Rootइत् (निपात) + ते (युष्मद्, सर्वनाम)
जनाःpeople
जनाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
कर्तृ (जनाः इमे = apposition)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सुक्षितयःwell-settled (folk), prosperous settlements
सुक्षितयः:
कर्तृ (जनाः इमे विश्वाः सुक्षितयः — समनाधिकरण/विशेषणभाव)
TypeNoun (collective) / Adjectival noun
Rootसु-क्षिति (प्रातिपदिक; ‘good dwelling/settlement’)
पृथक्separately, each apart
पृथक्:
—
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
धासिम्the portion/oblation, nourishment
धासिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधासि (प्रातिपदिक; ‘portion, offering, nourishment’)
हिन्वन्तिthey impel / they set in motion / they send forth
हिन्वन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootहिन्व् (धातु; प्रेरणे/गत्यर्थे)
अत्तवेfor the eater (i.e., for you as consumer of the offering)
अत्तवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (agent) in dative
Rootअत्तृ (प्रातिपदिक; ‘eater’) / √अद् (भक्षणे) से सम्बन्धित