Mantra 28
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यदग्ने दिविजा अस्यप्सुजा वा सहस्कृत । तं त्वा गीर्भिर्हवामहे ॥
Samhita Patha (IAST)
यद॑ग्ने दिवि॒जा अस्य॑प्सु॒जा वा॑ सहस्कृत । तं त्वा॑ गी॒र्भिर्ह॑वामहे ॥
Transliteration
yád agne divi-jā́ ásy apsu-jā́ vā sahas-kṛta | táṃ tvā gī́rbhir havāmahe ||
Translation
Whether, O Agni, you are born in heaven or born in the waters—O power fashioned by might—we call you with our inspired songs.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । अ॒ग्ने॒ । दि॒वि॒ऽजाः । असि॑ । अ॒प्सु॒ऽजाः । वा॒ । स॒हः॒ऽकृ॒त॒ । तम् । त्वा॒ । गीः॒ऽभिः । ह॒वा॒म॒हे॒ ॥यत् । अग्ने । दिविजाः । असि । अप्सुजाः । वा । सहःकृत । तम् । त्वा । गीःभिः । हवामहे ॥yat | agne | divi-jāḥ | asi | apsu-jāḥ | vā | sahaḥ-kṛta | tam | tvā | gīḥ-bhiḥ | havāmahe
Word by Word
यत्when/if
यत्:
—
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा यत् (सम्बन्ध/शर्त-अव्यय)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दिविजाःheaven-born (ones)
दिविजाः:
कर्तृ (अस्य… [जनाः] इति निहित) / विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootदिविज (दिव् + ज, ‘स्वर्गे जात’) (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
— (सम्बन्धक क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
अप्सुजाःwater-born (ones)
अप्सुजाः:
कर्तृ/विशेषण (अस्य… [जनाः] इति निहित) अथवा अग्नेः विशेषणरूपेण ‘अप्सुजः’ इत्यर्थ-साम्य
TypeAdjective (used substantively)
Rootअप्सुज (अप्/अपस् + ज, ‘अप्सु जात’) (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
सहस्कृतO might-made / O strong-fashioned (by might)
सहस्कृत:
सम्बोधन-विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootसहस् + कृ (धातु √कृ), ‘बल/सहसा कृत’ (कृदन्त)
तम्him/that (you)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गीर्भिःwith hymns/with songs
गीर्भिः:
करण
TypeNoun
Rootगीर्/गिर् (प्रातिपदिक; ‘स्तुति/वाणी’)
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
—
TypeVerb
Rootह्वे (धातु √ह्वा/√ह्वे ‘आह्वान’)