Mantra 22
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
तमीळिष्व य आहुतोऽग्निर्विभ्राजते घृतैः । इमं नः शृणवद्धवम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तमी॑ळिष्व॒ य आहु॑तो॒ऽग्निर्वि॒भ्राज॑ते घृ॒तैः । इ॒मं न॑: शृणव॒द्धव॑म् ॥
Transliteration
tám īḷiṣva yá ā́huto ’gnír vi-bhrā́jate ghṛtáiḥ | imáṃ naḥ śṛṇavád dhávam ||
Translation
Adore him—Agni—who, when invoked, shines forth with the clarified energies; may he hear this call of ours and answer by awakening the luminous work within.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । ई॒ळि॒ष्व॒ । यः । आऽहु॑तः । अ॒ग्निः । वि॒ऽभ्राज॑ते । घृ॒तैः । इ॒मम् । नः॒ । शृ॒ण॒व॒त् । हव॑म् ॥तम् । ईळिष्व । यः । आहुतः । अग्निः । विभ्राजते । घृतैः । इमम् । नः । शृणवत् । हवम् ॥tam | īḷiṣva | yaḥ | āhutaḥ | agniḥ | vi-bhrājate | ghṛtaiḥ | imam | naḥ | śṛṇavat | havam
Word by Word
तम्him/that (Agni)
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईळिष्वpraise/invoke!
ईळिष्व:
(आख्यात-क्रिया)
TypeVerb
Rootईळ् (धातु; स्तुति/प्रार्थना)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सम्बन्ध-सर्वनाम)
आहूतःinvoked/called
आहूतः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (past passive)
Rootआ-ह्वा (धातु) → आहूत (कृदन्त, क्त)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विभ्राजतेshines forth
विभ्राजते:
(आख्यात-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-भ्राज् (धातु; दीप्तौ)
घृतैःwith ghee/clarified butter
घृतैः:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शृणवत्let him hear
शृणवत्:
(आख्यात-क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु; श्रवणे)
हवम्invocation/call
हवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक; ‘आह्वान/हवन’)