Mantra 20
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
तं त्वामज्मेषु वाजिनं तन्वाना अग्ने अध्वरम् । वह्निं होतारमीळते ॥
Samhita Patha (IAST)
तं त्वामज्मे॑षु वा॒जिनं॑ तन्वा॒ना अ॑ग्ने अध्व॒रम् । वह्निं॒ होता॑रमीळते ॥
Transliteration
táṃ tvām ájmeṣu vājínaṃ tanvānā́ agne adhvarám | váhniṃ hótāram īḷate ||
Translation
You, the forceful one in the rush of movements, O Agni—spreading the sacrifice—are adored as the bearer and as the priest of offering.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । त्वाम् । अज्मे॑षु । वा॒जिन॑म् । त॒न्वा॒नाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒ध्व॒रम् । वह्नि॑म् । होता॑रम् । ई॒ळ॒ते॒ ॥तम् । त्वाम् । अज्मेषु । वाजिनम् । तन्वानाः । अग्ने । अध्वरम् । वह्निम् । होतारम् । ईळते ॥tam | tvām | ajmeṣu | vājinam | tanvānāḥ | agne | adhvaram | vahnim | hotāram | īḷate
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अज्मेषुin the courses/paths (in the race-tracks)
अज्मेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअज्मन् (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
वाजिनम्the prize-winning/strong (one), racer
वाजिनम्:
कर्म
TypeAdjective (substantival)
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
तन्वानाःspreading/performing (the rite), extending
तन्वानाः:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√तन् (तनु) + शानच् (वर्तमान-कृदन्त)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अध्वरम्the sacrifice/ritual
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
वह्निम्the bearer/conveyor (Agni)
वह्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
होतारम्the Hotṛ-priest, invoker
होतारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
ईळतेis praised / one praises (him)
ईळते:
—
TypeVerb
Root√ईळ्/√ईड् (स्तुतौ/आह्वाने)