Mantra 19
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
अग्निं धीभिर्मनीषिणो मेधिरासो विपश्चितः । अद्मसद्याय हिन्विरे ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒ग्निं धी॒भिर्म॑नी॒षिणो॒ मेधि॑रासो विप॒श्चित॑: । अ॒द्म॒सद्या॑य हिन्विरे ॥
Transliteration
agníṃ dhībhír manīṣíṇo médhirāso vipaś-cítaḥ | adma-sádyāya hinvire ||
Translation
The thinkers, wise in intention, discerning in vision, drive forward Agni with their insights—Agni who sits at once in the home of the being, ready for the offering.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒ग्निम् । धी॒भिः । म॒नी॒षिणः॑ । मेधि॑रासः । वि॒पः॒ऽचितः॑ । अ॒द्म॒ऽसद्या॑य । हि॒न्वि॒रे॒ ॥अग्निम् । धीभिः । मनीषिणः । मेधिरासः । विपःचितः । अद्मसद्याय । हिन्विरे ॥agnim | dhībhiḥ | manīṣiṇaḥ | medhirāsaḥ | vipaḥ-citaḥ | adma-sadyāya | hinvire
Word by Word
अग्निम्Agni (as object of praise/invocation)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
धीभिःwith thoughts / with hymns (inspirations)
धीभिः:
करण
TypeNoun
Rootधी- (प्रातिपदिक)
मनीषिणःthe wise ones / inspired seers
मनीषिणः:
कर्तृ
TypeNoun (agent noun)/Adjective
Rootमनीषिन्- (प्रातिपदिक)
मेधिरासःthe intelligent / prudent (ones)
मेधिरासः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootमेधिर- (प्रातिपदिक)
विपश्चितःthe discerning / far-seeing (ones)
विपश्चितः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootविपश्चित्- (प्रातिपदिक)
अद्मसद्यायto him who sits at the meal / to the food-seated (Agni)
अद्मसद्याय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (epithet)
Rootअद्मसद्य- (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास, ‘अद्मन्’ + ‘सद्य’)
हिन्विरेthey impel / they set in motion (they urge on)
हिन्विरे:
—
TypeVerb
Root√हिन्/हिन्व् (धातु; प्रेरणे)