Mantra 18
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
तुभ्यं ता अङ्गिरस्तम विश्वाः सुक्षितयः पृथक् । अग्ने कामाय येमिरे ॥
Samhita Patha (IAST)
तुभ्यं॒ ता अ॑ङ्गिरस्तम॒ विश्वा॑: सुक्षि॒तय॒: पृथ॑क् । अग्ने॒ कामा॑य येमिरे ॥
Transliteration
túbhyaṃ tā́ aṅgirastama víśvāḥ su-kṣitáyaḥ pṛ́thak | agne kā́māya yemire ||
Translation
To you, O Agni most Aṅgiras-like, all the well-founded habitations, each in its own way, have joined themselves for the fulfillment of desire—seeking your flame as the secret satisfier.
Padapatha (Word Analysis)
तुभ्य॑म् । ताः । अ॒ङ्गि॒रः॒ऽत॒म॒ । विश्वाः॑ । सु॒ऽक्षि॒तयः॑ । पृथ॑क् । अग्ने॑ । कामा॑य । ये॒मि॒रे॒ ॥तुभ्यम् । ताः । अङ्गिरःतम । विश्वाः । सुक्षितयः । पृथक् । अग्ने । कामाय । येमिरे ॥tubhyam | tāḥ | aṅgiraḥ-tama | viśvāḥ | su-kṣitayaḥ | pṛthak | agne | kāmāya | yemire
Word by Word
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ताःthose (women/these) / those (things)
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अङ्गिरस्तमO most Angiras-like (best of the Angirases)
अङ्गिरस्तम:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootअङ्गिरस् + तमप् (तम-प्रत्यय, अतिशयार्थ)
विश्वाःall
विश्वाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सुक्षितयःgood dwellings / good settlements (prosperities)
सुक्षितयः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसु-क्षिति (प्रातिपदिक) / सुक्षिति (स्त्री)
पृथक्separately, each in its own way
पृथक्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
कामायfor desire / for (the fulfillment of) wish
कामाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
येमिरेthey have restrained/controlled; they have directed themselves (toward)
येमिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु) — वेदिक रूप: येमिरे