Mantra 10
Sukta 8.43
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
उदग्ने तव तद्घृतादर्ची रोचत आहुतम् । निंसानं जुह्वो मुखे ॥
Samhita Patha (IAST)
उद॑ग्ने॒ तव॒ तद्घृ॒ताद॒र्ची रो॑चत॒ आहु॑तम् । निंसा॑नं जु॒ह्वो॒३॒॑ मुखे॑ ॥
Transliteration
úd agne táva tád ghṛtā́d arcī́ rōcata ā́hutam | niṃsā́naṃ juhvò mukhé ||
Translation
Upward, O Agni, from the clarified offering your flame shines—when it is poured in. Settling it in the mouth of the ladle, we place the oblation where your receiving-consciousness can take it.
Padapatha (Word Analysis)
उत् । अ॒ग्ने॒ । तव॑ । तत् । घृ॒तात् । अ॒र्चिः । रो॒च॒ते॒ । आऽहु॑तम् । निंसा॑नम् । जु॒ह्वः॑ । मुखे॑ ॥उत् । अग्ने । तव । तत् । घृतात् । अर्चिः । रोचते । आहुतम् । निंसानम् । जुह्वः । मुखे ॥ut | agne | tava | tat | ghṛtāt | arciḥ | rocate | āhutam | niṃsānam | juhvaḥ | mukhe
Word by Word
उद्up, forth
उद्:
—
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/निपात) अव्यय
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
कर्तृ/कर्म-सम्बन्ध (with verb; subject-like)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
घृतात्from ghee, from clarified butter
घृतात्:
अपादान
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
अर्चिःflame, ray
अर्चिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअर्चिस् (प्रातिपदिक)
रोचतshines forth, gleams
रोचत:
—
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
आहुतम्offered, poured (as oblation)
आहुतम्:
कर्म
TypeParticiple/Adjective
Rootआ-हु (धातु) → आहुत (कृदन्त, क्त)
निंसानम्praise, laudation
निंसानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनिंसान (प्रातिपदिक; ‘प्रशंसा/स्तुति’ अर्थे)
जुह्वःof the ladle (sacrificial spoon)
जुह्वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजुहू (प्रातिपदिक)
मुखेin the mouth (opening)
मुखे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)