HomeRig VedaMandala 8Sukta 41Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (whose vrata is followed by all gods)

य आस्वत्क आशये विश्वा जातान्येषाम् । परि धामानि मर्मृशद्वरुणस्य पुरो गये विश्वे देवा अनु व्रतं नभन्तामन्यके समे ॥

य आ॒स्वत्क॑ आ॒शये॒ विश्वा॑ जा॒तान्ये॑षाम् । परि॒ धामा॑नि॒ मर्मृ॑श॒द्वरु॑णस्य पु॒रो गये॒ विश्वे॑ दे॒वा अनु॑ व्र॒तं नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

ya āsu atka āśaye viśvā jātāni eṣām | pari dhāmāni marmṛśad varuṇasya puro gayaḥ viśve devā anu vratam nabhantām anyake same ||

He who, in these, as a garment, lies in the resting-place of all that is born; he touches and feels out the dwellings all around—before Varuṇa’s presence all the gods move according to the law—may the lights shine in another sameness.

यः । आ॒सु॒ । अत्कः॑ । आ॒ऽशये॑ । विश्वा॑ । जा॒तानि॑ । ए॒षा॒म् । परि॑ । धामा॑नि । मर्मृ॑शत् । वरु॑णस्य । पु॒रः । गयः॑ । विश्वे॑ । दे॒वाः । अनु॑ । व्र॒तम् । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥यः । आसु । अत्कः । आशये । विश्वा । जातानि । एषाम् । परि । धामानि । मर्मृशत् । वरुणस्य । पुरः । गयः । विश्वे । देवाः । अनु । व्रतम् । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥yaḥ | āsu | atkaḥ | āśaye | viśvā | jātāni | eṣām | pari | dhāmāni | marmṛśat | varuṇasya | puraḥ | gayaḥ | viśve | devāḥ | anu | vratam | nabhantām | anyake | same

यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/निर्देशक (यः—सः-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आस्वत्कःdwelling/abiding (in one’s own seat/home)
आस्वत्कः:
विशेषणम् (यः…)
TypeAdjective
Rootआस्वत्क (प्रातिपदिक; वैदिक विशेषण)
आशयेin the resting-place/abode
आशये:
अधिकरणम्
TypeNoun
Rootआ-शी (धातु; ‘to lie, rest, abide’) → आशय (स्थान/आश्रय)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (जा॒तानि इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
जातानिbeings/creatures that are born
जातानि:
कर्म
TypeParticiple (used as noun)
Root√जन् (धातु) → जात (कृदन्त, भूतकृत्/क्त)
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (जातानि—एषाम्)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परिaround, all about
परि:
क्रियाविशेषणम् (मर्मृशत् इत्यस्य)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
धामानिabodes, stations, ordinances
धामानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
मर्मृशत्he has touched/passed over
मर्मृशत्:
क्रिया (कर्तृ: यः…)
TypeVerb
Root√मृश् (धातु; ‘to touch, stroke, pass over’) [वैदिक: पुनरुक्त-प्रयोगः]
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध (पुरः/गये इत्यादि)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
पुरःin front, before
पुरः:
अधिकरण/देशवाचक
TypeIndeclinable (adverbial) / Noun-form used adverbially
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/अव्यय-प्रयोगः)
गयेin the dwelling/seat called Gaya (or: in the place of going)
गये:
अधिकरणम्
TypeNoun
Rootगय (प्रातिपदिक; स्थाननाम/अवस्थान) अथवा √गा (धातु) → गय (गमन/स्थान) [वैदिक]
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अनुfollowing, according to
अनु:
क्रियाविशेषणम् (नभन्ताम् इत्यस्य)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतम्the ordinance, sacred law
व्रतम्:
कर्म (अनु + नभन्ताम्)
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
नभन्ताम्let them attain/press on to
नभन्ताम्:
क्रिया (कर्तृ: विश्वे देवाः)
TypeVerb
Root√नभ् (धातु; ‘to strive/press on, reach’) [वैदिक]
अन्यकेin another (place/way)
अन्यके:
अधिकरणम्
TypeAdjective/Noun
Rootअन्यक (प्रातिपदिक; ‘another/elsewhere’, वैदिक)
समेin sameness/at the meeting-level; together
समे:
अधिकरणम्
TypeNoun/Adjective (used adverbially)
Rootसम (प्रातिपदिक)