HomeRig VedaMandala 8Sukta 40Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 8.40

Rishi: Nabhāka (explicitly referenced)
Devata: Indrāgnī (with Indra highlighted as īśāna)
Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)

प्र ब्रह्माणि नभाकवदिन्द्राग्निभ्यामिरज्यत । या सप्तबुध्नमर्णवं जिह्मबारमपोर्णुत इन्द्र ईशान ओजसा नभन्तामन्यके समे ॥

प्र ब्रह्मा॑णि नभाक॒वदि॑न्द्रा॒ग्निभ्या॑मिरज्यत । या स॒प्तबु॑ध्नमर्ण॒वं जि॒ह्मबा॑रमपोर्णु॒त इन्द्र॒ ईशा॑न॒ ओज॑सा॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

prá bráhmāṇi nabhā́kavad indrā́gníbhyām irajyata | yā́ saptá-budhnam arṇaváṃ jihmá-bāram aporṇutá índra ī́śāna ójasā nábhantām anyaké samé ||

Send forth the brahmāṇi, as Nabhāka did, for Indra and Agni. They who opened the seven-founded ocean, the oblique-barred enclosure—Indra, lord by his force—may the others be scattered in the same field.

प्र । ब्रह्मा॑णि । न॒भा॒क॒ऽवत् । इ॒न्द्रा॒ग्निऽभ्या॑म् । इ॒र॒ज्य॒त॒ । या । स॒प्तऽबु॑ध्नम् । अ॒र्ण॒वम् । जि॒ह्मऽबा॑रम् । अ॒प॒ऽऊ॒र्णु॒तः । इन्द्रः॑ । ईशा॑नः । ओज॑सा । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥प्र । ब्रह्माणि । नभाकवत् । इन्द्राग्निभ्याम् । इरज्यत । या । सप्तबुध्नम् । अर्णवम् । जिह्मबारम् । अपऊर्णुतः । इन्द्रः । ईशानः । ओजसा । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥pra | brahmāṇi | nabhāka-vat | indrāgni-bhyām | irajyata | yā | sapta-budhnam | arṇavam | jihma-bāram | apa-ūrṇutaḥ | indraḥ | īśānaḥ | ojasā | nabhantām | anyake | same

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
ब्रह्माणिsacred formulations, hymns
ब्रह्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
नभाकवद्(hymns) like those of Nabhāka / Nabhāka-like
नभाकवद्:
Karma
TypeAdjective
Rootनभाकवत् (प्रातिपदिक; नाभाक-वत्)
इन्द्राग्निभ्याम्by/with Indra and Agni
इन्द्राग्निभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (समास-प्रातिपदिक)
इरज्यतwas set in motion / was stirred
इरज्यत:
TypeVerb
Rootरज् (धातु; रज्यति/रज्यते ‘to be colored, to be excited; to be set in motion’)
याshe who
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सप्तबुध्नम्having seven depths/bottoms
सप्तबुध्नम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसप्त + बुध्न (समास-प्रातिपदिक)
अर्णवम्flood, ocean
अर्णवम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्णव (प्रातिपदिक)
जिह्मबारम्with crooked/obstructing barriers
जिह्मबारम्:
Karma
TypeAdjective
Rootजिह्म + बार (समास-प्रातिपदिक)
अपोर्णुतopened, uncovered
अपोर्णुत:
TypeVerb
Rootअप + वृ (धातु; वृणोति ‘to cover, to enclose’; with अप- ‘to uncover/open’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ईशानःruling, sovereign
ईशानः:
Kartā
TypeAdjective
Rootईशान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule, possess’)
ओजसाwith might, by strength
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
नभन्ताम्let them burst forth / let them spring out
नभन्ताम्:
TypeVerb
Rootनभ् (धातु; ‘to burst forth/shine?’ Vedic: ‘to spring forth, to break out’)
अन्यकेin another (place/way)
अन्यके:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootअन्यक (प्रातिपदिक; ‘other, another’)
समेin the level/plain (ground), in sameness
समे:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootसम (प्रातिपदिक)