HomeRig VedaMandala 8Sukta 40Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.40

Rishi: Nabhāka (explicitly referenced)
Devata: Indrāgnī
Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)

अभ्यर्च नभाकवदिन्द्राग्नी यजसा गिरा । ययोर्विश्वमिदं जगदियं द्यौः पृथिवी मह्युपस्थे बिभृतो वसु नभन्तामन्यके समे ॥

अ॒भ्य॑र्च नभाक॒वदि॑न्द्रा॒ग्नी य॒जसा॑ गि॒रा । ययो॒र्विश्व॑मि॒दं जग॑दि॒यं द्यौः पृ॑थि॒वी म॒ह्यु१॒॑पस्थे॑ बिभृ॒तो वसु॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

abhyàrcha nabhā́kavad indrā́gnī yájasā girā́ | yáyor víśvam idáṃ jágad iyáṃ dyáuḥ pṛthivī́ mahy ùpásthe bibhṛtó vásu nábhantām anyaké samé ||

Sing forth to Indra and Agni in the manner of Nabhāka, with the worshipping word. For in these two is held all this moving world—this heaven and this vast earth—in whose lap they bear the treasure of being; may the others be scattered in the same field.

अ॒भि । अ॒र्च॒ । न॒भा॒क॒ऽवत् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । य॒जसा॑ । गि॒रा । ययोः॑ । विश्व॑म् । इ॒दम् । जग॑त् । इ॒यम् । द्यौः । पृ॒थि॒वी । म॒ही । उ॒पऽस्थे॑ । बि॒भृ॒तः । वसु॑ । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥अभि । अर्च । नभाकवत् । इन्द्राग्नी इति । यजसा । गिरा । ययोः । विश्वम् । इदम् । जगत् । इयम् । द्यौः । पृथिवी । मही । उपस्थे । बिभृतः । वसु । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥abhi | arca | nabhāka-vat | indrāgnī iti | yajasā | girā | yayoḥ | viśvam | idam | jagat | iyam | dyauḥ | pṛthivī | mahī | upa-sthe | bibhṛtaḥ | vasu | nabhantām | anyake | same

अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग) / प्रातिपदिक
अर्चworship!, praise!
अर्च:
(कर्तृ-आह्वान) —
TypeVerb
Rootअर्च्
नभाकवद्like Nabhāka (in Nabhāka’s manner)
नभाकवद्:
TypeAdjective
Rootनभाकवत् (प्रातिपदिक; ‘नभाक’ + -वत्)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
सम्प्रदान (स्तुत्य-देवता) / सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (समास: द्वन्द्व)
यजसाwith worship, by sacrifice
यजसा:
करण
TypeNoun
Rootयजस् (प्रातिपदिक)
गिराwith a hymn/voice
गिरा:
करण
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
ययोःof whom (of the two)
ययोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
विश्वम्all, the whole
विश्वम्:
कर्म (बिभ्रतः इत्यस्य) / विषय
TypeAdjective (substantive)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
विशेषण (विश्वम्) / कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
जगत्the world, creation
जगत्:
कर्म (बिभ्रतः) / विषय
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक; ‘moving world’)
इयम्this (f.)
इयम्:
कर्ता (अस्ति-लोपे) / निर्देश
TypePronoun
Rootइयम्/इदम् (सर्वनाम)
द्यौःHeaven
द्यौः:
कर्ता (अस्ति-लोपे) / निर्देश
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्ता (अस्ति-लोपे) / निर्देश
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
महिgreatly; great
महि:
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
उपस्थेin the lap/bosom
उपस्थे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउपस्थ (प्रातिपदिक)
बिभ्रतःbearing, supporting
बिभ्रतः:
कर्ता (इन्द्राग्नी) सह-सम्बन्ध
TypeVerb (participle)
Rootभृ
वसुwealth, good (treasure)
वसु:
कर्म (बिभ्रतः) / धेय
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
नभन्ताम्let the two shine; let them be radiant
नभन्ताम्:
कर्ता (इन्द्राग्नी)
TypeVerb
Rootनभ्
अन्यकेelsewhere, in another (place)
अन्यके:
अधिकरण
TypeAdjective (substantive)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
समेin the same (place/level); together
समे:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective (substantive)
Rootसम (प्रातिपदिक)