HomeRig VedaMandala 8Sukta 40Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 8.40

Rishi: Nabhāka (traditional for this hymn)
Devata: Indra (within an Indrāgnī hymn-frame; this verse foregrounds Indra)
Chandas: Jagatī (probable; needs metrical verification)

नहि वां वव्रयामहेऽथेन्द्रमिद्यजामहे शविष्ठं नृणां नरम् । स नः कदा चिदर्वता गमदा वाजसातये गमदा मेधसातये नभन्तामन्यके समे ॥

न॒हि वां॑ व॒व्रया॑म॒हेऽथेन्द्र॒मिद्य॑जामहे॒ शवि॑ष्ठं नृ॒णां नर॑म् । स न॑: क॒दा चि॒दर्व॑ता॒ गम॒दा वाज॑सातये॒ गम॒दा मे॒धसा॑तये॒ नभ॑न्तामन्य॒के स॑मे ॥

náhi vā́ṃ vavráyāmahe ’théndram íd yajāmahe śáviṣṭhaṃ nṛṇā́ṃ náram | sá naḥ kadā́ cíd árvatā gámadā́ vā́ja-sātaye gámadā́ médha-sātaye nábhantām anyaké samé ||

We do not seek to bar you out; rather we sacrifice to Indra alone, the most mighty, the hero among men. May he come to us sometime with his steed for the winning of vāja, the plenitude of force, and for the winning of medhā, the luminous intelligence; may the others be driven away in the same arena.

न॒हि । वा॒म् । व॒व्रया॑महे । अथ॑ । इन्द्र॑म् । इत् । य॒जा॒म॒हे॒ । शवि॑ष्ठम् । नृ॒णाम् । नर॑म् । सः । नः॒ । क॒दा । चि॒त् । अर्व॑ता । गम॑त् । आ । वाज॑ऽसातये । गम॑त् । आ । मे॒धऽसा॑तये । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒के । स॒मे॒ ॥नहि । वाम् । वव्रयामहे । अथ । इन्द्रम् । इत् । यजामहे । शविष्ठम् । नृणाम् । नरम् । सः । नः । कदा । चित् । अर्वता । गमत् । आ । वाजसातये । गमत् । आ । मेधसातये । नभन्ताम् । अन्यके । समे ॥nahi | vām | vavrayāmahe | atha | indram | it | yajāmahe | śaviṣṭham | nṛṇām | naram | saḥ | naḥ | kadā | cit | arvatā | gamat | ā | vāja-sātaye | gamat | ā | medha-sātaye | nabhantām | anyake | same

नहिsurely not / indeed not
नहि:
TypeIndeclinable
Rootनहि (न + हि)
वाम्you two (acc./gen.)
वाम्:
कर्म (यजामहे/वव्रयामहे इत्यस्य) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
वव्रयामहेwe have chosen (for ourselves)
वव्रयामहे:
कर्तृ (वयम्)
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति/वृणुते) ‘वरणे/वृणुते’
अथthen / and then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (यजामहे)
TypeNoun
Rootइन्द्र
इत्indeed / just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (इद्)
यजामहेwe worship / we sacrifice to
यजामहे:
कर्तृ (वयम्)
TypeVerb
Root√यज्
शविष्ठम्the most mighty
शविष्ठम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootशविष्ठ (शवस्-तमप्)
नृणाम्of men
नृणाम्:
सम्बन्ध (नरम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनृ
नरम्the man/hero
नरम्:
कर्म (यजामहे)
TypeNoun
Rootनर
सःhe
सः:
कर्तृ (गमदाति)
TypePronoun
Rootतद्
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (आगमनस्य) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
कदाwhen
कदा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootकदा
चित्even / ever
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित्
अर्वताwith a steed / by (his) horse
अर्वता:
करण
TypeNoun
Rootअर्वत्
गमदात्may he come
गमदात्:
कर्तृ (सः)
TypeVerb
Root√गम्
वाजसातयेfor winning prizes/strength
वाजसातये:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootवाजसाति
गमदात्may he come
गमदात्:
कर्तृ (सः)
TypeVerb
Root√गम्
मेधसातयेfor winning wisdom/skill
मेधसातये:
सम्प्रदान (उद्देश्य)
TypeNoun
Rootमेधसाति
नभन्ताम्let them burst forth / let them spring up
नभन्ताम्:
कर्तृ (ते/अन्ये)
TypeVerb
Root√नभ्
अन्यकेin another (assembly) / among others
अन्यके:
अधिकरण (समे इत्यस्य) / विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्यक
समेin the gathering/assembly
समे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसम