HomeRig VedaMandala 8Sukta 37Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 8.37

Rishi: Not specified in excerpt
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (likely)

क्षेमस्य च प्रयुजश्च त्वमीशिषे शचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । माध्यंदिनस्य सवनस्य वृत्रहन्ननेद्य पिबा सोमस्य वज्रिवः ॥

क्षेम॑स्य च प्र॒युज॑श्च॒ त्वमी॑शिषे शचीपत॒ इन्द्र॒ विश्वा॑भिरू॒तिभि॑: । माध्यं॑दिनस्य॒ सव॑नस्य वृत्रहन्ननेद्य॒ पिबा॒ सोम॑स्य वज्रिवः ॥

kṣémasya ca prá-yujaś ca tvám ī́śiṣe śacī-pate índra víśvābhir ū́tibhiḥ | mādhyáṃdinasya sávanasya vṛtra-hann anédya píbā sómasya vajrivaḥ ||

Thou rulest both peace and the right yoking of forces, O Indra lord of plenitude, with all thy succours. At the midday pressing, O Vṛtra-slayer, blameless one, drink of the Soma, O thunderbolt-bearer.

क्षेम॑स्य । च॒ । प्र॒ऽयुजः॑ । च॒ । त्वम् । ई॒शि॒षे॒ । श॒ची॒ऽप॒ते॒ । इन्द्र॑ । विश्वा॑भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ । माध्य॑न्दिनस्य । सव॑नस्य । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । अ॒ने॒द्य॒ । पिब॑ । सोम॑स्य । व॒ज्रि॒ऽवः॒ ॥क्षेमस्य । च । प्रयुजः । च । त्वम् । ईशिषे । शचीपते । इन्द्र । विश्वाभिः । ऊतिभिः । माध्यन्दिनस्य । सवनस्य । वृत्रहन् । अनेद्य । पिब । सोमस्य । वज्रिवः ॥kṣemasya | ca | pra-yujaḥ | ca | tvam | īśiṣe | śacī-pate | indra | viśvābhiḥ | ūti--bhiḥ | mādhyandinasya | savanasya | vṛtra-han | anedya | piba | somasya | vajri-vaḥ

क्षेमस्यof welfare/safety
क्षेमस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
प्रयुजःof the harnessing/setting-in-motion (of the yoking)
प्रयुजः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootप्रयुज् (प्रातिपदिक; < प्र-युज् ‘to yoke/attach’)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
त्वम्thou/you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईशिषेyou rule/you are lord
ईशिषे:
क्रिया
TypeVerb
Rootईश् (धातु) / ईशे (आत्मनेपद-प्रयोग)
शचीपत॒O lord of might/skill (Śacīpati)
शचीपत॒:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशचीपति (प्रातिपदिक; शची + पति)
इन्द्र॒O Indra
इन्द्र॒:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विश्वाभिःwith all
विश्वाभिः:
करण
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/समस्त; प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith helps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)
माध्यंदिनस्यof the midday
माध्यंदिनस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (used substantively)
Rootमाध्यंदिन (प्रातिपदिक; < मध्य + दिन)
सवनस्यof the Soma-pressing
सवनस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; ‘pressing/rite’)
वृत्रहन्O slayer of Vṛtra
वृत्रहन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
अनेद्यO blameless one
अनेद्य:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootअनेद्य (प्रातिपदिक; a- + नेद्य ‘blameworthy/nearer?’ → ‘not blameworthy’)
पिबाdrink!
पिबा:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘to drink’)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (genitive with verb: ‘of Soma’)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
वज्रिवःO wielder of the thunderbolt
वज्रिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootवज्रिवस्/वज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘having the vajra’)