HomeRig VedaMandala 8Sukta 37Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.37

Rishi: Not specified in excerpt
Devata: Indra
Chandas: Jagatī (likely)

सस्थावाना यवयसि त्वमेक इच्छचीपत इन्द्र विश्वाभिरूतिभिः । माध्यंदिनस्य सवनस्य वृत्रहन्ननेद्य पिबा सोमस्य वज्रिवः ॥

स॒स्थावा॑ना यवयसि॒ त्वमेक॒ इच्छ॑चीपत॒ इन्द्र॒ विश्वा॑भिरू॒तिभि॑: । माध्यं॑दिनस्य॒ सव॑नस्य वृत्रहन्ननेद्य॒ पिबा॒ सोम॑स्य वज्रिवः ॥

sa-sthāvānā yavayasi tvám éka íc chācī-pate índra víśvābhir ū́tibhiḥ | mādhyáṃdinasya sávanasya vṛtra-hann anédya píbā sómasya vajrivaḥ ||

Thou alone, O Indra lord of plenitude, drivest away the standing and besieging powers with all thy succours. At the midday pressing, O Vṛtra-slayer, blameless one, drink of the Soma, O thunderbolt-bearer.

स॒ऽस्थावा॑ना । य॒व॒य॒सि॒ । त्वम् । एकः॑ । इत् । श॒ची॒ऽप॒ते॒ । इन्द्र॑ । विश्वा॑भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ । माध्य॑न्दिनस्य । सव॑नस्य । वृ॒त्र॒ऽह॒न् । अ॒ने॒द्य॒ । पिब॑ । सोम॑स्य । व॒ज्रि॒ऽवः॒ ॥सस्थावाना । यवयसि । त्वम् । एकः । इत् । शचीपते । इन्द्र । विश्वाभिः । ऊतिभिः । माध्यन्दिनस्य । सवनस्य । वृत्रहन् । अनेद्य । पिब । सोमस्य । वज्रिवः ॥sa-sthāvānā | yavayasi | tvam | ekaḥ | it | śacī-pate | indra | viśvābhiḥ | ūti-bh iḥ | mādhyandinasya | savanasya | vṛtra-han | anedya | piba | somasya | vajri-vaḥ

सस्थावानःsteadfast / firmly stationed
सस्थावानः:
Kartā (इन्द्रः—विशेष्य)
TypeAdjective (epithet)
Rootस्था (धातु) → स-स्थावन् (कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा स्था-धातोः परिपूर्ण/स्थित-भाववाचक
यवयसिyou repel / you drive away
यवयसि:
Kriyā (कर्तृ-क्रिया; कर्ता = त्वम्/इन्द्रः)
TypeVerb
Rootयवय् (धातु) ‘हटयति/निवारयति/दूरं करोति’
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एकःalone / single
एकः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (संख्या-प्रातिपदिक)
इच्छाचीपतcontroller according to (his) will / willful lord
इच्छाचीपत:
Kartā (विशेषण)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootइच्छा-चीपत् (प्रातिपदिक; ‘इच्छा’ + ‘चीपत्’ = इच्छानुसारं प्रेरयिता/नियन्ता इत्यर्थे स्तुतिपद)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (देवनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाभिःwith all
विश्वाभिः:
Karaṇa (सह/उपाय-भावे)
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/समस्त) (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith (your) helps / protections
ऊतिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊति (स्त्री; ‘सहायता/रक्षा’)
माध्यंदिनस्यof the midday
माध्यंदिनस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootमाध्यंदिन (मध्यंदिन-सम्बन्धी) (प्रातिपदिक)
सवनस्यof the pressing / libation
सवनस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसवन (नपुंसक; ‘सोम-याग-प्रसव/प्रेसिंग’)
वृत्रहन्O Vr̥tra-slayer
वृत्रहन्:
Sambodhana
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन् ‘वृत्र-हन्तृ’)
अनद्यnot today / on another day
अनद्य:
Adhikaraṇa (काल-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootअन् + अद्य (अव्यय/विशेषण; ‘आज नहीं’ अथवा ‘अनद्य’ = ‘अद्य-रहित/अनद्य’ ‘not today’)
पिबdrink!
पिब:
Kriyā (आज्ञा)
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘पिबति’
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
Karma (पान-क्रियायाः विषयः; षष्ठी-निर्देशेन)
TypeNoun
Rootसोम (पुं; सोम-रस)
वज्रिवःO wielder of the thunderbolt
वज्रिवः:
Sambodhana
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवज्रिन् (प्रातिपदिक; ‘वज्र-धारिन्’)