Mantra 16
Sukta 8.33
Rishi: Medhātithi Kāṇva (hymn attribution)
Devata: Indra (contextual continuation within RV 8.33)
Chandas: Anuṣṭubh (probable for this cluster)
Samhita Patha (Devanagari)
नहि षस्तव नो मम शास्त्रे अन्यस्य रण्यति । यो अस्मान्वीर आनयत् ॥
Samhita Patha (IAST)
न॒हि षस्तव॒ नो मम॑ शा॒स्त्रे अ॒न्यस्य॒ रण्य॑ति । यो अ॒स्मान्वी॒र आन॑यत् ॥
Transliteration
nahí ṣás tava nó máma śā́stre anyásya ráṇyati | yó asmā́n vīrá ā́ anayat ||
Translation
For indeed no other teaching delights—neither yours nor ours—except that heroic leading which brought us forward. It is the inner warrior-guidance alone that gives joy and direction.
Padapatha (Word Analysis)
न॒हि । सः । तव॑ । नः॒ । मम॑ । शा॒स्त्रे । अ॒न्यस्य॑ । रण्य॑ति । यः । अ॒स्मान् । वी॒रः । आ । अन॑यत् ॥नहि । सः । तव । नः । मम । शास्त्रे । अन्यस्य । रण्यति । यः । अस्मान् । वीरः । आ । अनयत् ॥nahi | saḥ | tava | naḥ | mama | śāstre | anyasya | raṇyati | yaḥ | asmān | vīraḥ | ā | anayat
Word by Word
नहिindeed not / surely not
नहि:
—
TypeIndeclinable
Rootनहि (न + हि) अव्यय
षःhe
षः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitive) / Adhikaraṇa (possessor)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) सर्वनाम-प्रातिपदिक
नःof us / to us
नः:
सम्बन्ध (genitive) / Sampradāna (if taken as ‘to us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
ममof me / my
मम:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
शास्त्रेin (the) ordinance/command / in the rule
शास्त्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootशास्त्र (√शास् ‘to instruct, rule’ + -त्र) प्रातिपदिक
अन्यस्यof another
अन्यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य प्रातिपदिक
रण्यतिrejoices / delights / exults
रण्यति:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रण्/√रन् (रण्यति) धातु
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (यः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् सर्वनाम-प्रातिपदिक
वीरःthe hero / valiant one
वीरः:
Kartā (apposition to यः) / विशेषण
TypeNoun
Rootवीर प्रातिपदिक
आनयत्brought / led (hither)
आनयत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√नी (नयति) धातु