HomeRig VedaMandala 8Sukta 3Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 8.3

Devata: Indra (his śavas/mahimā praised)

अयं सहस्रमृषिभिः सहस्कृतः समुद्र इव पप्रथे । सत्यः सो अस्य महिमा गृणे शवो यज्ञेषु विप्रराज्ये ॥

अ॒यं स॒हस्र॒मृषि॑भि॒: सह॑स्कृतः समु॒द्र इ॑व पप्रथे । स॒त्यः सो अ॑स्य महि॒मा गृ॑णे॒ शवो॑ य॒ज्ञेषु॑ विप्र॒राज्ये॑ ॥

ayáṃ sahásram ṛ́ṣi-bhiḥ sáhaḥ-kṛtaḥ samudrá iva paprathé | satyáḥ só asya mahimā́ gṛṇé śávo yajñéṣu vipra-rā́jye ||

This power, made might by a thousand seers, has spread wide like an ocean. True is his greatness; I proclaim his force in the sacrifices, in the sovereignty of the inspired.

अ॒यम् । स॒हस्र॑म् । ऋषि॑ऽभिः । सहः॑ऽकृतः । स॒मु॒द्रःऽइ॑व । प॒प्र॒थे॒ । स॒त्यः । सः । अ॒स्य॒ । म॒हि॒मा । गृ॒णे॒ । शवः॑ । य॒ज्ञेषु॑ । वि॒प्र॒ऽराज्ये॑ ॥अयम् । सहस्रम् । ऋषिभिः । सहःकृतः । समुद्रःइव । पप्रथे । सत्यः । सः । अस्य । महिमा । गृणे । शवः । यज्ञेषु । विप्रराज्ये ॥ayam | sahasram | ṛṣi-bhiḥ | sahaḥ-kṛtaḥ | samudraḥ-iva | paprathe | satyaḥ | saḥ | asya | mahimā | gṛṇe | śavaḥ | yajñeṣu | vipra-rājye

अयम्this (one), he
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
ऋषिभिःby/with the seers
ऋषिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
सहस्कृतःmade/formed with might; powerfully fashioned
सहस्कृतः:
Kartā
TypeAdjective (past passive participle)
Rootसहस् + √कृ (कृञ् करणे) → कृत (कृदन्त)
समुद्रःocean, sea
समुद्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पप्रथेhas spread out, has expanded
पप्रथे:
TypeVerb
Root√प्रथ् (प्रथँ विस्तारे)
सत्यःtrue, real
सत्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/this
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिमाgreatness, majesty
महिमा:
Kartā
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक; न्-प्रत्ययान्त)
गृणेI praise, I sing
गृणे:
TypeVerb
Root√गॄ (गॄ स्तुतौ) / √गृ (वैदिकः स्तुतौ)
शवःstrength, might
शवः:
Karma (of गृणे)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
यज्ञेषुin the sacrifices
यज्ञेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
विप्रराज्येin the seer-poet’s dominion/sovereignty (priestly rule)
विप्रराज्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootविप्रराज्य (प्रातिपदिक; समासः: विप्र + राज्य)