HomeRig VedaMandala 8Sukta 3Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 8.3

Devata: Indra

येना समुद्रमसृजो महीरपस्तदिन्द्र वृष्णि ते शवः । सद्यः सो अस्य महिमा न संनशे यं क्षोणीरनुचक्रदे ॥

येना॑ समु॒द्रमसृ॑जो म॒हीर॒पस्तदि॑न्द्र॒ वृष्णि॑ ते॒ शव॑: । स॒द्यः सो अ॑स्य महि॒मा न सं॒नशे॒ यं क्षो॒णीर॑नुचक्र॒दे ॥

yéna samudrám asṛ́jo mahī́r apás tád índra vṛ́ṣṇi te śávaḥ | sadyáḥ só asya mahimā́ ná saṃnáśe yáṃ kṣoṇī́r anucakradé ||

By which thou didst send forth the ocean, the great waters—this, O Indra, is thy bull-like force. Immediately his greatness does not diminish, whom the earth-realms follow in their circling course.

येन॑ । स॒मु॒द्रम् । असृ॑जः । म॒हीः । अ॒पः । तत् । इ॒न्द्र॒ । वृष्णि॑ । ते॒ । शवः॑ । स॒द्यः । सः । अ॒स्य॒ । म॒हि॒मा । न । स॒म्ऽनशे॑ । यम् । क्षो॒णीः । अ॒नु॒ऽच॒क्र॒दे ॥येन । समुद्रम् । असृजः । महीः । अपः । तत् । इन्द्र । वृष्णि । ते । शवः । सद्यः । सः । अस्य । महिमा । न । सम्नशे । यम् । क्षोणीः । अनुचक्रदे ॥yena | samudram | asṛjaḥ | mahīḥ | apaḥ | tat | indra | vṛṣṇi | te | śavaḥ | sadyaḥ | saḥ | asya | mahimā | na | sam-naśe | yam | kṣoṇīḥ | anu-cakrade

येनby which (power/means)
येन:
करण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
असृजःyou released/let loose
असृजः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootसृज्
महीःthe great (waters)
महीः:
कर्म
TypeNoun
Rootमही (स्त्री. प्रातिपदिक; ‘मह्/महि’ ‘great’)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्/आप् (प्रातिपदिक)
तत्that
तत्:
(विशेष्य/विधेय)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वृष्णिin (your) manly strength
वृष्णि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवृष्णि (प्रातिपदिक; ‘bull-like might/virility’)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शवःpower, might
शवः:
कर्तृ (विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
सद्यःimmediately
सद्यः:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)
सःhe/that (one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/of this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
महिमाgreatness, majesty
महिमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
not
:
(निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय-निषेध)
सन्नशेvanishes, is lost
सन्नशे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनश् (with preverb सम् → सन्नश्) अथवा ‘सन्-नश्’ (Vedic sandhi of सम् + नश्)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
क्षोणीःthe earths/lands (regions)
क्षोणीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्षोणी (स्त्री. प्रातिपदिक)
अनुafter, along
अनु:
(क्रियायोग)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
चक्रदेfollowed, ran after
चक्रदे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रम् (Vedic: चक्रदे < चक्रदे/चक्रदे = perfect/aorist-like form with reduplication; often from √क्रम् ‘to stride, go’ with preverb अनु) अथवा √कृ (चक्रे) न; अत्र अर्थतः ‘followed/ran after’