Mantra 4
Sukta 8.28
Devata: Devas as executors of Ṛta (with emphasis on Āditya sovereignty)
Samhita Patha (Devanagari)
यथा वशन्ति देवास्तथेदसत्तदेषां नकिरा मिनत् । अरावा चन मर्त्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
यथा॒ वश॑न्ति दे॒वास्तथेद॑स॒त्तदे॑षां॒ नकि॒रा मि॑नत् । अरा॑वा च॒न मर्त्य॑: ॥
Transliteration
yáthā váśanti devā́s táthéd ásat tádeṣā́m nákir ā́ minat | arā́vā caná mártyaḥ ||
Translation
As the gods will and rule, so indeed it becomes; none diminishes their ordinance—no mortal, not even one rich in means.
Padapatha (Word Analysis)
यथा॑ । वश॑न्ति । दे॒वाः । तथा॑ । इत् । अ॒स॒त् । तत् । ए॒षा॒म् । नकिः॑ । आ । मि॒न॒त् । अरा॑वा । च॒न । मर्त्यः॑ ॥यथा । वशन्ति । देवाः । तथा । इत् । असत् । तत् । एषाम् । नकिः । आ । मिनत् । अरावा । चन । मर्त्यः ॥yathā | vaśanti | devāḥ | tathā | it | asat | tat | eṣām | nakiḥ | ā | minat | arāvā | cana | martyaḥ
Word by Word
यथाjust as, as
यथा:
Adhikaraṇa (तुलनासम्बन्धे) / वाक्यसम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya)
वशन्तिthey rule / they have power / they will
वशन्ति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√वश् (वशँ) ‘to will, to be in control, to rule’
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) < √दिव् ‘to shine’
तथाso, thus
तथा:
Adhikaraṇa (प्रकारे) / वाक्यसम्बन्धक
TypeIndeclinable
Rootतथा (avyaya)
इद्indeed, just
इद्:
— (निपात)
TypeIndeclinable
Rootइद् (निपात/अव्यय; emphatic particle)
असत्the non-being; what is not (unreal/hostile)
असत्:
Kartā (यथा… तथा… असत् …) / वा विषयः
TypeNoun/Adjective
Rootअसत् (प्रातिपदिक) = a- + सत् (< √अस् ‘to be’)
तत्that
तत्:
(सम्बन्ध/अनुवाद) —
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एषाम्of these (of them)
एषाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नकिःno one
नकिः:
Kartā (नकिः … मिनत् = no one injures)
TypeIndeclinable
Rootनकिः (निपात/सर्वनाम-अव्यय; RV usage)
आtowards; completely (as preverb)
आ:
— (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
मिनत्harmed, diminished
मिनत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√मि (मिनँ/मि॒न) ‘to diminish, damage, injure’
अरावa miser, niggard (one without generosity)
अराव:
Kartā (द्वितीयपादे ‘अराव … मर्त्यः’)
TypeAdjective
Rootअरावन् (प्रातिपदिक; adj.)
चनeven
चन:
— (निपात)
TypeIndeclinable
Rootचन (निपात; enclitic)
मर्त्यःa mortal (man)
मर्त्यः:
Kartā (अराव … मर्त्यः = even a miserly mortal)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक) < √मृ ‘to die’