Mantra 1
Sukta 8.26
Devata: Aśvinau (Nā́satyā)
Samhita Patha (Devanagari)
युवोरु षू रथं हुवे सधस्तुत्याय सूरिषु । अतूर्तदक्षा वृषणा वृषण्वसू ॥
Samhita Patha (IAST)
यु॒वोरु॒ षू रथं॑ हुवे स॒धस्तु॑त्याय सू॒रिषु॑ । अतू॑र्तदक्षा वृषणा वृषण्वसू ॥
Transliteration
yuvóru ṣū́ ráthaṃ huve sadhá-stutyāya sū́riṣu | atū́rta-dakṣā vṛṣaṇā vṛṣaṇvasū ||
Translation
Your chariot I call at once, O Aśvins, for the common hymn of the illumined leaders; you whose power of accomplishment is unbeaten—O strong ones, lords of the abundant force.
Padapatha (Word Analysis)
यु॒वोर् ऊँ॒ इति॑ । सु । रथ॑म् । हु॒वे॒ । स॒धऽस्तु॑त्याय । सू॒रिषु॑ । अतू॑र्तऽदक्षा । वृ॒ष॒णा॒ । वृ॒ष॒ण्व॒सू॒ इति॑ वृषण्ऽवसू ॥युवोर् ऊँ इति । सु । रथम् । हुवे । सधस्तुत्याय । सूरिषु । अतूर्तदक्षा । वृषणा । वृषण्वसू इति वृषण्वसू ॥yuvor oṃ iti | su | ratham | huve | sadha-stutyāya | sūriṣu | atūrta-dakṣā | vṛṣaṇā | vṛṣaṇvasūitivṛṣaṇ-vasū
Word by Word
युवोःof you two
युवोः:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुव (युष्मद्-द्विवचन-षष्ठी)
उindeed / and
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ
षुverily / just
षु:
—
TypeIndeclinable
Rootषु
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ
हुवेI invoke / I call
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे (√ह्वा/√ह्वे ‘to call, invoke’)
सधस्तुत्यायfor (him/them) worthy of praise at the seat (of sacrifice)
सधस्तुत्याय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (used as epithet)
Rootसध-स्तुत्य (प्रातिपदिक; ‘in/at the seat’ + ‘praiseworthy’)
सूरिषुamong the patrons / bountiful lords
सूरिषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसूरि
अतूर्तदक्षा(you) two of unhindered power
अतूर्तदक्षा:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-तूर्त-दक्ष (न-तूर्त ‘unhindered’ + दक्ष ‘power/skill’)
वृषणाthe two mighty/bull-like ones
वृषणा:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवृषण
वृषण्वसूyou two whose wealth is mighty / possessing strong riches
वृषण्वसू:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (bahuvrīhi epithet)
Rootवृषण्वसु (वृषण्वन् ‘mighty’ + वसु ‘good/wealth’)