Mantra 5
Sukta 8.24
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires metrical confirmation)
Samhita Patha (Devanagari)
न ते सव्यं न दक्षिणं हस्तं वरन्त आमुरः । न परिबाधो हरिवो गविष्टिषु ॥
Samhita Patha (IAST)
न ते॑ स॒व्यं न दक्षि॑णं॒ हस्तं॑ वरन्त आ॒मुर॑: । न प॑रि॒बाधो॑ हरिवो॒ गवि॑ष्टिषु ॥
Transliteration
ná te savyáṃ ná dákṣiṇaṃ hástaṃ varanta āmúraḥ | ná paribā́dho harivo gáviṣṭiṣu ||
Translation
No dull inertia can restrain your left hand or your right, nor can any enclosing pressure hem you in, O lord of the tawny steeds, in the quest for the Rays of Light.
Padapatha (Word Analysis)
न । ते॒ । स॒व्यम् । न । दक्षि॑णम् । हस्त॑म् । व॒र॒न्ते॒ । आ॒ऽमुरः॑ । न । प॒रि॒ऽबाधः॑ । ह॒रि॒ऽवः॒ । गोऽइ॑ष्टिषु ॥न । ते । सव्यम् । न । दक्षिणम् । हस्तम् । वरन्ते । आमुरः । न । परिबाधः । हरिवः । गोइष्टिषु ॥na | te | savyam | na | dakṣiṇam | hastam | varante | āmuraḥ | na | pari-bādhaḥ | hari-vaḥ | go--iṣṭiṣu
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (possessor)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक) → त्वम्
सव्यम्left (side/hand)
सव्यम्:
कर्म (object of ‘varante’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसव्य
नnor
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
दक्षिणम्right (side/hand)
दक्षिणम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootदक्षिण
हस्तम्hand
हस्तम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहस्त
वरन्तेthey choose / they prefer
वरन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति/वृणुते) ‘to choose, prefer, accept’
आमुरःthe ‘Āmura’ people/men (a hostile group; name of a tribe/demons in Vedic usage)
आमुरः:
कर्तृ (subject of ‘varante’)
TypeNoun
Rootआमुर
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
परिबाधःhindrance / oppression
परिबाधः:
कर्तृ/भाव (as ‘hindrance/oppression’ with implied ‘is’)
TypeNoun
Rootपरि-बाध (परिबाध) / √बाध ‘to press, oppress, hinder’
हरिवःO tawny-steeded one (Indra)
हरिवः:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet used in address)
Rootहरिवत् (voc. harivaḥ) ‘having tawny steeds’ (epithet of Indra)
गविष्टिषुin the quests for cows / in cattle-raids (contests for cattle)
गविष्टिषु:
अधिकरण (locus)
TypeNoun
Rootगविष्टि