Mantra 29
Sukta 8.24
Devata: Indra-context / sacrificial economy (dakṣiṇā) foregrounded
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
आ नार्यस्य दक्षिणा व्यश्वाँ एतु सोमिनः । स्थूरं च राधः शतवत्सहस्रवत् ॥
Samhita Patha (IAST)
आ ना॒र्यस्य॒ दक्षि॑णा॒ व्य॑श्वाँ एतु सो॒मिन॑: । स्थू॒रं च॒ राध॑: श॒तव॑त्स॒हस्र॑वत् ॥
Transliteration
ā́ nā́ryasya dákṣiṇā vyàśvāṃ etu somínaḥ | sthūráṃ ca rā́dhaḥ śatávat sahásravat ||
Translation
Let the offering-gift of the noble one come to the Soma-pressers, rich in wide-ranging energies; and let the firm abundance arrive—hundredfold, thousandfold—in fullness of being.
Padapatha (Word Analysis)
आ । ना॒र्यस्य॑ । दक्षि॑णा । विऽअ॑श्वान् । ए॒तु॒ । सो॒मिनः॑ । स्थू॒रम् । च॒ । राधः॑ । श॒तऽव॑त् । स॒हस्र॑ऽवत् ॥आ । नार्यस्य । दक्षिणा । विअश्वान् । एतु । सोमिनः । स्थूरम् । च । राधः । शतवत् । सहस्रवत् ॥ā | nāryasya | dakṣiṇā | vi-aśvān | etu | sominaḥ | sthūram | ca | rādhaḥ | śata-vat | sahasra-vat
Word by Word
आhither, towards
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
नार्यस्यof the manly/heroic one (of the patron)
नार्यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun/Adjective
Rootनार्य (प्रातिपदिक; ‘नर’ से) / nārya
दक्षिणाthe priestly gift, fee (dakṣiṇā)
दक्षिणा:
कर्तृ (agent of ‘एतु’)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक) / dakṣiṇā
विapart, forth; intensifier
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) / vi (preverb)
अश्वान्horses
अश्वान्:
कर्म (object; what is to be ‘brought/come forth’ as gift)
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक) / aśva
एतुlet (it) come / may (it) come
एतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु) / √i ‘to go’
सोमिनःof the Soma-offerer / Soma-possessor
सोमिनः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun/Adjective
Rootसोमिन् (प्रातिपदिक; ‘सोम’ + इन्) / somin
स्थूरम्abundant, massive
स्थूरम्:
कर्म (qualifier of ‘राधः’)
TypeAdjective
Rootस्थूर (प्रातिपदिक) / sthūra
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात) / ca
राधःbounty, wealth, gift
राधः:
कर्म (object; bounty/wealth as gift)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक) / rādhas
शतवत्सहस्रवत्having hundreds and thousands (in amount)
शतवत्सहस्रवत्:
कर्म (qualifier of ‘राधः’)
TypeAdjective
Rootशतवत् + सहस्रवत् (तद्धितान्त/बहुव्रीहि-समासवत्) / śatavat + sahasravat