Mantra 21
Sukta 8.24
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्यामितानि वीर्या न राधः पर्येतवे । ज्योतिर्न विश्वमभ्यस्ति दक्षिणा ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्यामि॑तानि वी॒र्या॒३॒॑ न राध॒: पर्ये॑तवे । ज्योति॒र्न विश्व॑म॒भ्यस्ति॒ दक्षि॑णा ॥
Transliteration
yásyā́mitāni vīryā̀ na rā́dhaḥ párīetave | jyótir na víśvam abhy àsti dákṣiṇā ||
Translation
Whose heroic powers are immeasurable, and whose effective plenitude none can encompass; like light that pervades all, his Dakṣiṇā stands over and around the whole being—an encompassing right-gift.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । अमि॑तानि । वी॒र्या॑ । न । राधः॑ । परि॑ऽएतवे । ज्योतिः॑ । न । विश्व॑म् । अ॒भि । अस्ति॑ । दक्षि॑णा ॥यस्य । अमितानि । वीर्या । न । राधः । परिएतवे । ज्योतिः । न । विश्वम् । अभि । अस्ति । दक्षिणा ॥yasya | amitāni | vīryā | na | rādhaḥ | pari-etave | jyotiḥ | na | viśvam | abhi | asti | dakṣiṇā
Word by Word
यस्यof whom / whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमितानिimmeasurable (deeds/powers)
अमितानि:
कर्म (with implied ‘has/possesses’)
TypeAdjective
Rootअमित (a-mita, ‘unmeasured/immeasurable’) < √मा (माने ‘to measure’) (कृदन्त-विशेषण-प्रातिपदिक)
वीर्याणिheroic powers / exploits
वीर्याणि:
कर्म (object of implied ‘has/possesses’)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक) < वीर (‘hero’)
नlike / as (Vedic particle)
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
राधःbounty / wealth / gift
राधः:
कर्म (with infinitive ‘to obtain’)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक) < √राध् (सिद्धौ/समृद्धौ ‘to prosper, succeed’)
परिaround / fully
परि:
—
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
एतवेto obtain / to reach
एतवे:
प्रयोजन (purpose)
TypeVerb (Infinitive)
Root√इ (एति) + तुमुन्-प्रत्यय (Vedic infinitive in -तवे) with preverb परि-
ज्योतिःlight / radiance
ज्योतिः:
कर्तृ (subject)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक) < √द्युत्/√ज्योत् (‘to shine’)
नlike / as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
विश्वम्all / the whole (universe)
विश्वम्:
कर्म (object of ‘covers/overwhelms’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/समस्त) (प्रातिपदिक)
अभिover / upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
अस्तिis
अस्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम् ‘to be’)
दक्षिणाthe Dakṣiṇā (sacrificial fee/gift); bounty
दक्षिणा:
कर्तृ (apposition/subject with ज्योतिः) अथवा विधेय-नाम
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक) < दक्ष (‘skilful/right’)