Mantra 17
Sukta 8.24
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires pada-length verification against a metrical index)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र स्थातर्हरीणां नकिष्टे पूर्व्यस्तुतिम् । उदानंश शवसा न भन्दना ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॑ स्थातर्हरीणां॒ नकि॑ष्टे पू॒र्व्यस्तु॑तिम् । उदा॑नंश॒ शव॑सा॒ न भ॒न्दना॑ ॥
Transliteration
índra sthā́tar harī́ṇāṃ nákiṣ ṭe pū́rvyastutim | úd ānaṃśa śávasā ná bhandanā́ ||
Translation
Indra, establisher of the twin powers, none has attained your ancient praise—neither by sheer force nor by violent breaking; your greatness stands beyond all rival claim.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑ । स्था॒तः॒ । ह॒री॒णा॒म् । नकिः॑ । ते॒ । पू॒र्व्यऽस्तु॑तिम् । उत् । आ॒नं॒श॒ । शव॑सा । न । भ॒न्दना॑ ॥इन्द्र । स्थातः । हरीणाम् । नकिः । ते । पूर्व्यस्तुतिम् । उत् । आनंश । शवसा । न । भन्दना ॥indra | sthātaḥ | harīṇām | nakiḥ | te | pūrvya-stutim | ut | ānaṃśa | śavasā | na | bhandanā
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (address)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
स्थातःstand / be present
स्थातः:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
हरीणाम्of the bay steeds (your horses)
हरीणाम्:
सम्बन्ध (genitive: of)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
नnot
न:
निषेधक (negation)
TypeIndeclinable
Rootन
किःwho? / anyone
किः:
कर्तृ (of implied verb ‘is/exists’)
TypePronoun
Rootक (किम्-प्रातिपदिक)
इष्टेis able / prevails (lit. ‘seeks/strives’ → ‘can’)
इष्टे:
क्रिया (विधेय)
TypeVerb (finite, middle) / stative sense
Rootइष् (धातु) / इष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
पूर्व्यःancient, primeval
पूर्व्यः:
विशेषण (of implied subject, esp. Indra/your power)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक; ‘पूर्व’ + य)
तुbut / indeed
तु:
सम्बन्धक (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु
स्तुतिम्praise, hymn
स्तुतिम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
उदानम्uplift / exaltation (raising up)
उदानम्:
कर्म (object; appositional/parallel to ‘स्तुतिम्’ as something ‘raised up’)
TypeNoun
Rootउदान (प्रातिपदिक)
शवसाby (your) might, with strength
शवसा:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
उपमान-चिह्न (comparative particle)
TypeIndeclinable
Rootन
भन्दनाa crushing / smiting (act)
भन्दना:
उपमान (standard of comparison)
TypeNoun
Rootभन्दन (प्रातिपदिक)