Mantra 29
Sukta 8.23
Rishi: Vaiyaśva
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं हि सुप्रतूरसि त्वं नो गोमतीरिषः । महो रायः सातिमग्ने अपा वृधि ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं हि सु॑प्र॒तूरसि॒ त्वं नो॒ गोम॑ती॒रिष॑: । म॒हो रा॒यः सा॒तिम॑ग्ने॒ अपा॑ वृधि ॥
Transliteration
tváṃ hí supratū́r asi tváṃ no gómātīr íṣaḥ | mahó rāyáḥ sātím agne ápā vṛdhi ||
Translation
For you are the excellent overcomer; you bring to us the impulsions rich in light. O Agni, increase for us the winning of the great plenitude of being.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । हि । सु॒ऽप्र॒तूः । असि॑ । त्वम् । नः॒ । गोऽम॑तीः । इषः॑ । म॒हः । रा॒यः । सा॒तिम् । अ॒ग्ने॒ । अप॑ । वृ॒धि॒ ॥त्वम् । हि । सुप्रतूः । असि । त्वम् । नः । गोमतीः । इषः । महः । रायः । सातिम् । अग्ने । अप । वृधि ॥tvam | hi | su-pratūḥ | asi | tvam | naḥ | go--matīḥ | iṣaḥ | mahaḥ | rāyaḥ | sāt im | agne | apa | vṛdhi
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed/for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
सुप्रतूरःvery mighty/most overpowering
सुप्रतूरः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + प्रतूर (प्रातिपदिक; ‘प्रतूर’ = अत्यन्त-तारक/अतिशय-प्रबल, ‘very strong/overpowering’)
असिyou are
असि:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us/for us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्धे ‘for us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गोमतीःcow-rich (possessions/boons)
गोमतीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootगोमत् (प्रातिपदिक; गो + मतुप्)
इषःrefreshments/nourishments
इषः:
कर्म (गोमतीः इषः = ‘cow-rich refreshments’)
TypeNoun
Rootइष् (स्त्री; प्रातिपदिक ‘इष्’ = इष्टि/आहार/पोषण, ‘refreshment, nourishment’)
महोof great
महो:
षष्ठी-सम्बन्ध (विशेषण-सम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
रायःwealth/bounty
रायः:
षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक; ‘wealth, bounty’)
सातिम्winning/attainment
सातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसाति (स्त्री; प्रातिपदिक, ‘winning, gain, attainment’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अपaway/forth
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
वृधिincrease/promote
वृधि:
—
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)