Mantra 28
Sukta 8.23
Rishi: Vaiyaśva
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं वरो सुषाम्णेऽग्ने जनाय चोदय । सदा वसो रातिं यविष्ठ शश्वते ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं व॑रो सु॒षाम्णेऽग्ने॒ जना॑य चोदय । सदा॑ वसो रा॒तिं य॑विष्ठ॒ शश्व॑ते ॥
Transliteration
tváṃ varo suṣā́mṇe’gne jánāya codaya | सदā vaso rātíṃ yaviṣṭha śáśvate ||
Translation
You are the chosen boon for the good ordering of strength, O Agni; impel the people. O radiant one, O youngest, set ever anew the gift for the enduring seeker.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । व॒रो॒ इति॑ । सु॒ऽषाम्णे॑ । अग्ने॑ । जना॑य । चो॒द॒य॒ । सदा॑ । व॒सो॒ इति॑ । रा॒तिम् । य॒वि॒ष्ठ॒ । शश्व॑ते ॥त्वम् । वरो इति । सुषाम्णे । अग्ने । जनाय । चोदय । सदा । वसो इति । रातिम् । यविष्ठ । शश्वते ॥tvam | varo iti | su-ṣāmṇe | agne | janāya | codaya | sadā | vaso iti | rātim | yaviṣṭha | śaśvate
Word by Word
त्वम्thou, you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक) / त्वद्-शब्द
वरःthe chosen/best (one)
वरः:
कर्तृ (त्वम् इति सह विशेषण/सम्बोधनार्थ-विशेषणभावः)
TypeNoun/Adjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
सु-षाम्णेfor good favor/for good grace
सु-षाम्णे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootषामन् (प्रातिपदिक) + उपसर्गः सु-
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
जनायfor the people/for the man (folk)
जनाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चोदयimpel, urge
चोदय:
क्रिया (आह्वान/आज्ञा)
TypeVerb
Rootचुद् (धातु) प्रेरणे
सदाalways
सदा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
वसोO good one/wealth-giver
वसो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवसु (प्रातिपदिक)
रातिम्gift, bounty
रातिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootराति (प्रातिपदिक)
यविष्ठO youngest (Agni)
यविष्ठ:
सम्बोधन (अग्नेः विशेषणम्)
TypeAdjective (vocative)
Rootयविष्ठ (प्रातिपदिक; यव-तुलनार्थक-आधारात् अतिशय/तमतम-भावः)
शश्वतेto the everlasting one / for ever
शश्वते:
सम्प्रदान
TypeAdjective used substantively
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)