Mantra 25
Sukta 8.23
Rishi: Vaiyaśva
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
अतिथिं मानुषाणां सूनुं वनस्पतीनाम् । विप्रा अग्निमवसे प्रत्नमीळते ॥
Samhita Patha (IAST)
अति॑थिं॒ मानु॑षाणां सू॒नुं वन॒स्पती॑नाम् । विप्रा॑ अ॒ग्निमव॑से प्र॒त्नमी॑ळते ॥
Transliteration
átithiṃ mā́nuṣāṇāṃ sūnúṃ vanaspátīnām | víprā agním ávase pratnám īḷate ||
Translation
The seers adore Agni for protection and aid—Agni, the guest of human beings, the child of the lords of the wood—ancient in his power of guidance.
Padapatha (Word Analysis)
अति॑थिम् । मानु॑षाणाम् । सू॒नुम् । वन॒स्पती॑नाम् । विप्राः॑ । अ॒ग्निम् । अव॑से । प्र॒त्नम् । ई॒ळ॒ते॒ ॥अतिथिम् । मानुषाणाम् । सूनुम् । वनस्पतीनाम् । विप्राः । अग्निम् । अवसे । प्रत्नम् । ईळते ॥atithim | mānuṣāṇām | sūnum | vanaspatīnām | viprāḥ | agnim | avase | pratnam | īḷate
Word by Word
अतिथिम्guest (as the one praised/approached)
अतिथिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअतिथि- (प्रातिपदिक)
मानुषाणाम्of men / of mortals
मानुषाणाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun/Adjective (genitive plural used adjectivally)
Rootमानुष- (प्रातिपदिक; मनु-सम्बद्ध)
सूनुम्son
सूनुम्:
कर्म (apposition to अग्निम्)
TypeNoun
Rootसूनु- (प्रातिपदिक)
वनस्पतीनाम्of the lords of the forest / of trees (wood)
वनस्पतीनाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootवनस्पति- (प्रातिपदिक)
विप्राःinspired poets / seers
विप्राः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र- (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni (fire-god)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
अवसेfor aid / for protection
अवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (dative)
Rootअवस्- (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)
प्रत्नम्ancient, primeval
प्रत्नम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रत्न- (प्रातिपदिक)
ईळतेthey praise / invoke
ईळते:
क्रिया
TypeVerb
Rootईळ्/ईड् (धातु; स्तुति/प्रार्थना-अर्थे)