Mantra 20
Sukta 8.23
Rishi: Viśvāmitra (attributed tradition; uncertain)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
तं हुवेम यतस्रुचः सुभासं शुक्रशोचिषम् । विशामग्निमजरं प्रत्नमीड्यम् ॥
Samhita Patha (IAST)
तं हु॑वेम य॒तस्रु॑चः सु॒भासं॑ शु॒क्रशो॑चिषम् । वि॒शाम॒ग्निम॒जरं॑ प्र॒त्नमीड्य॑म् ॥
Transliteration
táṃ huvema yatásrucaḥ su-bhā́saṃ śukráśociṣam | viśā́m agním ajáraṃ pratnám ī́ḍyam ||
Translation
Him we call—holding the ladles rightly—Agni of fair radiance and bright flame: the unaging Fire of the peoples, the ancient and ever-to-be-adored, who restores the primal order within us.
Padapatha (Word Analysis)
तम् । हु॒वे॒म॒ । य॒तऽस्रु॑चः । सु॒ऽभास॑म् । शु॒क्रऽशो॑चिषम् । वि॒शाम् । अ॒ग्निम् । अ॒जर॑म् । प्र॒त्नम् । ईड्य॑म् ॥तम् । हुवेम । यतस्रुचः । सुभासम् । शुक्रशोचिषम् । विशाम् । अग्निम् । अजरम् । प्रत्नम् । ईड्यम् ॥tam | huvema | yata-srucaḥ | su-bhāsam | śukra-śociṣam | viśām | agnim | ajaram | pratnam | īḍyam
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हुवेमlet us invoke / we would call
हुवेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√हू (ह्वा) ‘आह्वाने’
यतस्रुचः(him) whose ladles are extended / with outstretched ladles
यतस्रुचः:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootयत-स्रुच् (प्रातिपदिक; ‘यत’ + ‘स्रुच्’)
सुभासम्well-shining, splendid
सुभासम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-भास (प्रातिपदिक)
शुक्रशोचिषम्of bright flame / with radiant light
शुक्रशोचिषम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootशुक्र-शोचिस् (प्रातिपदिक; ‘bright’ + ‘flame/brightness’)
विशाम्of the clans/peoples
विशाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अजरम्unaging, undecaying
अजरम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-जर (प्रातिपदिक; नञ्-समासः)
प्रत्नम्ancient, primeval
प्रत्नम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रत्न (प्रातिपदिक)
ईड्यम्to be praised, worthy of worship
ईड्यम्:
कर्म
TypeAdjective (gerundive)
Root√ईड्/√ईळ् ‘स्तुतौ’ (कृदन्त)